Thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (hạng mục #206) – Hướng Dẫn Kỹ Thuật & Cập Nhật (Áp Dụng 2026)

Thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206) là một trong những khâu then chốt đảm bảo an toàn, bền vững và tuổi thọ công trình xây dựng. Việc kiểm tra, đánh giá khả năng chống thấm của tường vây không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng thi công mà còn liên quan trực tiếp đến hiệu quả sử dụng, chi phí bảo trì và mức độ an toàn cho người vận hành. Trong bối cảnh pháp lý xây dựng Việt Nam có nhiều điều chỉnh mạnh mẽ từ năm 2025 đến 2026, việc thực hiện thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206) cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định mới, đặc biệt là Nghị định 207/2026/NĐ-CP – văn bản pháp luật cốt lõi về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình.

Từ ngày 01/7/2025, Nghị định 207/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành. Đây là văn bản hướng dẫn cụ thể một số điều của Luật Xây dựng 2025, thay thế hoàn toàn Nghị định 06/2021/NĐ-CP và các sửa đổi liên quan. Điều đáng chú ý là theo khoản 1 Điều 53 của nghị định này, tất cả các quy định cũ về quản lý chất lượng công trình xây dựng đều hết hiệu lực kể từ thời điểm nghị định mới được áp dụng.

Điều đó đồng nghĩa với việc mọi hoạt động kiểm định, nghiệm thu, thí nghiệm – bao gồm cả thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206) – phải tuân theo quy trình, tiêu chí và yêu cầu kỹ thuật mới được quy định rõ ràng tại văn bản này.

Một trong những điểm nổi bật của Nghị định 207/2026/NĐ-CP là việc phân định rõ trách nhiệm của các chủ thể tham gia vào quá trình thi công và nghiệm thu công trình. Theo đó, chủ đầu tư, nhà thầu thi công, tổ chức tư vấn giám sát và đơn vị thí nghiệm độc lập đều phải chịu trách nhiệm pháp lý đối với kết quả thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206). Cụ thể, Điều 24 của nghị định quy định rằng “các hạng mục công trình ngầm, đặc biệt là tường vây, phải được kiểm tra độ chống thấm trước khi đưa vào sử dụng hoặc che khuất bởi lớp hoàn thiện”.

Yêu cầu này buộc các bên liên quan phải lập hồ sơ nghiệm thu riêng cho hạng mục này, kèm theo báo cáo thí nghiệm đạt yêu cầu theo TCVN 9386:2012 hoặc tiêu chuẩn tương đương được Bộ Xây dựng công nhận.

Bên cạnh đó, Nghị định 207/2026/NĐ-CP cũng nhấn mạnh vai trò của hệ thống chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy trong công tác quản lý chất lượng. Đối với thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206), tổ chức thực hiện thí nghiệm phải có đủ năng lực theo quy định tại Điều 32 – bao gồm giấy phép hoạt động thí nghiệm chuyên ngành xây dựng, nhân sự có chứng chỉ hành nghề phù hợp và trang thiết bị đạt chuẩn đo lường.

Kết quả thí nghiệm phải được lưu trữ điện tử trên Hệ thống thông tin quốc gia về hoạt động xây dựng, phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và truy xuất dữ liệu sau này.

Việc áp dụng thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206) không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là nghĩa vụ pháp lý. Theo Điều 45 của Nghị định 207/2026/NĐ-CP, nếu phát hiện công trình không đạt yêu cầu chống thấm mà vẫn được nghiệm thu, các cá nhân, tổ chức liên quan sẽ bị xử lý theo quy định tại Nghị định 16/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng.

Mức phạt có thể lên tới 200 triệu đồng đối với cá nhân và 400 triệu đồng đối với tổ chức, tùy theo mức độ vi phạm. Ngoài ra, hành vi cố tình làm sai lệch kết quả thí nghiệm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2024).

Cũng cần lưu ý rằng, từ ngày 01/7/2026, Chính phủ chính thức trở thành cơ quan thống nhất quản lý nhà nước về xây dựng trong phạm vi cả nước, theo quy định tại khoản 1 Điều 92 Luật Xây dựng 2025. Điều này có ý nghĩa lớn trong việc tăng cường tính minh bạch, đồng bộ và thống nhất trong việc áp dụng các quy chuẩn kỹ thuật, bao gồm cả việc thực hiện thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206).

Bộ Xây dựng sẽ đóng vai trò là cơ quan giúp Chính phủ thực hiện chức năng này, đồng thời phối hợp với các bộ ngành chuyên ngành như Bộ Quốc phòng, Bộ Công an trong các trường hợp đặc thù.

Về mặt kỹ thuật, thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206) thường được thực hiện bằng phương pháp thử áp lực nước tĩnh hoặc động, kéo dài từ 24 đến 72 giờ liên tục. Tiêu chuẩn chấp nhận là không xuất hiện hiện tượng rò rỉ, thấm dột qua bề mặt tường trong suốt quá trình thử. Kết quả phải được ghi nhận bằng biên bản nghiệm thu có chữ ký của đại diện các bên: chủ đầu tư, tư vấn giám sát, nhà thầu và đơn vị thí nghiệm.

Biên bản này là căn cứ pháp lý để chuyển sang giai đoạn thi công các lớp hoàn thiện hoặc đổ bê tông sàn tầng hầm.

Ngoài ra, theo Điều 38 của Nghị định 207/2026/NĐ-CP, hồ sơ hoàn công công trình phải bao gồm đầy đủ tài liệu liên quan đến thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206), bao gồm: kế hoạch thí nghiệm đã được phê duyệt, nhật ký thi công, báo cáo thí nghiệm, hình ảnh quá trình thử nghiệm và biên bản nghiệm thu. Hồ sơ này phải được lưu trữ ít nhất 20 năm kể từ ngày công trình được bàn giao đưa vào sử dụng, nhằm phục vụ công tác bảo trì, thanh tra hoặc giải quyết tranh chấp phát sinh.

Tóm lại, thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206) không chỉ là bước kỹ thuật bắt buộc mà còn là yếu tố then chốt trong hệ thống quản lý chất lượng công trình xây dựng hiện đại. Với sự ra đời của Nghị định 207/2026/NĐ-CP và Luật Xây dựng 2025, quy trình thực hiện, giám sát và lưu trữ kết quả thí nghiệm đã được chuẩn hóa, minh bạch và gắn liền với trách nhiệm pháp lý rõ ràng.

Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định này không chỉ giúp đảm bảo an toàn công trình mà còn góp phần nâng cao uy tín, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong ngành xây dựng Việt Nam.

Thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206) là bước kiểm tra kỹ thuật bắt buộc trước khi thi công các lớp hoàn thiện hoặc đổ bê tông sàn. Theo quy định tại Điều 24 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, hạng mục này phải được thực hiện theo đúng trình tự, tiêu chuẩn kỹ thuật và có hồ sơ nghiệm thu đầy đủ. Từ ngày 01/7/2026, việc kiểm tra rò rỉ nước, thấm ẩm tại các mạch ngừng bê tông tường vây được yêu cầu thực hiện nghiêm ngặt hơn bao giờ hết.

Đây là điểm then chốt để ngăn ngừa hư hỏng kết cấu, nấm mốc, ăn mòn cốt thép và giảm tuổi thọ công trình.

Quy trình thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206) bao gồm ba giai đoạn chính: chuẩn bị, thực hiện và nghiệm thu. Giai đoạn chuẩn bị yêu cầu bề mặt tường vây phải sạch, khô, không dính dầu mỡ, vữa dư hay bụi bẩn. Các vị trí như mạch ngừng thi công, khe co giãn, lỗ luồn ống kỹ thuật phải được xử lý bằng vật liệu chống thấm chuyên dụng như băng cản nước PVC, thanh trương nở (waterstop), hoặc vữa sửa chữa gốc xi măng hoạt tính.

Việc bỏ qua các chi tiết này là một trong những lỗi phổ biến dẫn đến thấm ngược sau khi đưa công trình vào sử dụng.

Phương pháp thử áp lực nước tĩnh là phương pháp được khuyến nghị trong TCVN 9386:2012 và được viện dẫn trong Thông tư 02/2025/TT-BXD. Theo đó, nước được bơm vào khu vực giữa tường vây và ván khuôn tạm (hoặc tạo bể chứa giả) với cột áp tối thiểu 1,5 mét, duy trì liên tục trong 72 giờ. Trong suốt quá trình thử, tổ giám sát phải kiểm tra định kỳ ít nhất 3 lần/ngày để phát hiện dấu hiệu rò rỉ, thấm ẩm, đặc biệt tại các vị trí yếu như:

• Mạch ngừng thi công giữa các đợ đổ bê tông
• Khe变形 do co ngót hoặc lún lệch
• Vị trí xuyên ống kỹ thuật (ống điện, ống cấp thoát nước)
• Góc tường – sàn tiếp giáp

Bảng dưới đây liệt kê các vị trí thường gặp sự cố thấm và biện pháp xử lý tương ứng:

Một lưu ý quan trọng từ 01/07/2026 là tất cả các báo cáo thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206) phải được lập trên nền tảng số hóa, tích hợp vào Hệ thống thông tin quốc gia về hoạt động xây dựng. Theo Điều 41 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, dữ liệu thí nghiệm phải bao gồm: thời gian bắt đầu/kết thúc thử, cột áp nước, nhiệt độ môi trường, hình ảnh minh chứng, tên và mã số chứng chỉ của kỹ sư phụ trách.

Mọi thay đổi sau khi nộp hệ thống đều bị coi là vi phạm và có thể bị xử phạt.

Các lỗi thường gặp trong thực tế bao gồm:

• Thử nghiệm không đúng áp lực: Nhiều đơn vị chỉ phun nước bề mặt thay vì tạo áp lực thủy tĩnh. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng, không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo TCVN.
• Che khuất tường vây trước khi nghiệm thu: Một số nhà thầu tiến hành thi công lớp chống thấm và lắp đặt ván khuôn sàn ngay sau khi đổ bê tông, chưa chờ nghiệm thu. Hành động này vi phạm Điều 24 và có thể bị yêu cầu đập phá để kiểm tra lại.
• Sử dụng vật liệu chống thấm không đạt chuẩn: Dùng keo silicon thông thường thay vì vật liệu gốc polyurethane hoặc epoxy chuyên dụng. Loại vật liệu này không chịu được áp lực đất và nước ngầm lâu dài.
• Không lập biên bản nghiệm thu đồng bộ: Thiếu chữ ký của tư vấn giám sát hoặc chủ đầu tư, dẫn đến hồ sơ không hợp lệ khi thanh tra.

Để đảm bảo tuân thủ, các bên cần thực hiện theo checklist sau trước khi tiến hành thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206):

1. Kiểm tra hồ sơ thiết kế chống thấm đã được duyệt
2. Xác nhận vật liệu chống thấm có chứng nhận hợp chuẩn (CO, CQ)
3. Lập kế hoạch thí nghiệm gửi tư vấn giám sát phê duyệt
4. Tổ chức hội nghị nghiệm thu hiện trường
5. Ghi nhận hình ảnh, video trong suốt quá trình thử
6. Lập biên bản nghiệm thu có đầy đủ chữ ký và mã QR truy xuất dữ liệu

Việc áp dụng công nghệ số trong quản lý cũng được khuyến khích mạnh mẽ. Một số doanh nghiệp đã triển khai phần mềm quản lý chất lượng tích hợp camera giám sát thời gian thực, tự động ghi nhận thời điểm bắt đầu/kết thúc thử nghiệm và gửi cảnh báo nếu phát hiện rò rỉ. Dữ liệu này đồng bộ trực tiếp với hệ thống của Bộ Xây dựng, tăng tính minh bạch và giảm rủi ro gian lận.

Từ góc nhìn quản lý, việc siết chặt quy trình thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206) là cần thiết để hạn chế tình trạng “sửa chữa sau bàn giao” – một vấn đề nhức nhối trong ngành xây dựng Việt Nam. Theo thống kê từ Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (Bộ Xây dựng), hơn 37% sự cố thấm dột ở công trình ngầm xảy ra do xử lý sai mạch ngừng bê tông.

Nghị định 207/2026/NĐ-CP chính là công cụ pháp lý hữu hiệu để chấn chỉnh thực trạng này.

Cuối cùng, cần nhấn mạnh rằng thí nghiệm độ chống thấm tường vây tầng hầm (Hạng mục #206) không phải là “bước thủ tục” mà là “rào chắn kỹ thuật cuối cùng” trước khi che khuất kết cấu. Bất kỳ sự chủ quan nào đều có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, từ mất an toàn vận hành đến thiệt hại tài sản hàng tỷ đồng. Do đó, việc tuân thủ nghiêm ngặt quy chuẩn mới từ 01/07/2026 không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đạo đức của mỗi cá nhân, tổ chức tham gia vào chuỗi xây dựng công trình.