Công trình kéo dài thời gian xây dựng, mua bảo hiểm thế nào?

Khi công trình kéo dài thời gian xây dựng, việc Mua bảo hiểm khi công trình kéo dài không chỉ là vấn đề pháp lý bắt buộc mà còn là yếu tố then chốt đảm bảo an toàn tài chính và trách nhiệm cho chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan. Tại Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam, chúng tôi thường xuyên nhận được câu hỏi từ khách hàng về cách xử lý tình huống này – đặc biệt khi hợp đồng bảo hiểm ban đầu đã hết hiệu lực nhưng công trình vẫn chưa hoàn thành do các nguyên nhân khách quan như thiên tai, dịch bệnh, chậm giải phóng mặt bằng, hay vướng mắc thủ tục pháp lý.

Tình huống thực tế: Bảo hiểm hết hạn – Công trình chưa xong

Trường hợp điển hình mà Bộ Xây dựng đã trả lời vào năm 2022 cho ông Phạm Ngọc là một ví dụ rõ ràng: Một công trình thuộc diện phải mua bảo hiểm bắt buộc theo Nghị định số 119/2015/NĐ-CP ngày 13/11/2015 của Chính phủ, nhưng do nguyên nhân khách quan, thời gian thi công bị kéo dài vượt quá thời hạn ghi trong hợp đồng bảo hiểm. Nhà thầu bảo hiểm chấm dứt hợp đồng, và chủ đầu tư buộc phải tìm đơn vị khác để tiếp tục mua bảo hiểm cho phần thời gian còn lại.

Đây không phải là trường hợp cá biệt. Trong thực tế, rất nhiều dự án tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai,… gặp phải tình trạng tương tự, đặc biệt sau giai đoạn giãn cách xã hội vì dịch Covid-19, hoặc do ảnh hưởng của bão lũ, biến động giá vật liệu, thiếu hụt nhân lực… khiến tiến độ thi công bị đình trệ.

Cơ sở pháp lý: Nghị định 119/2015/NĐ-CP – Khung pháp lý bắt buộc

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 4 Nghị định số 119/2015/NĐ-CP, chủ đầu tư (hoặc nhà thầu nếu phí bảo hiểm đã được tính vào giá hợp đồng) có nghĩa vụ mua bảo hiểm công trình trong suốt thời gian xây dựng đối với các loại công trình sau:

• Công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn cộng đồng, môi trường;
• Công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc thù, phức tạp;
• Công trình sử dụng vốn nhà nước hoặc vốn ODA.

Chi phí bảo hiểm này đã được tính toán và đưa vào tổng mức đầu tư ngay từ đầu, nhằm đảm bảo rủi ro trong quá trình thi công được kiểm soát và chi trả kịp thời nếu xảy ra sự cố.

Đồng thời, Khoản 1 Điều 5 Nghị định số 119/2015/NĐ-CP nêu rõ: “Thời hạn bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng tính từ ngày bắt đầu đến ngày kết thúc thời gian xây dựng căn cứ vào văn bản của cấp có thẩm quyền quyết định đầu tư (bao gồm cả điều chỉnh, bổ sung nếu có) và được ghi trong hợp đồng bảo hiểm.”

Do đó, nếu thời gian xây dựng bị kéo dài so với kế hoạch ban đầu, thì hợp đồng bảo hiểm cũ sẽ không còn giá trị pháp lý để bảo vệ công trình trong giai đoạn phát sinh thêm. Việc mua bảo hiểm bổ sung là bắt buộc để đảm bảo tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi các bên.

Quy trình xử lý khi cần mua bảo hiểm bổ sung do kéo dài thời gian xây dựng

Dưới đây là quy trình 5 bước mà chúng tôi khuyến nghị chủ đầu tư thực hiện khi đối mặt với tình huống này:

Bước 1: Rà soát hợp đồng bảo hiểm gốc

Chủ đầu tư cần xem xét kỹ nội dung hợp đồng bảo hiểm đã ký, đặc biệt các điều khoản về:

• Thời hạn bảo hiểm (ngày bắt đầu – ngày kết thúc);
• Điều kiện gia hạn hoặc mua bổ sung;
• Trách nhiệm thông báo khi có thay đổi tiến độ;
• Phí bảo hiểm đã thanh toán và số tiền bảo hiểm tối thiểu theo quy định.

Nhiều hợp đồng có điều khoản cho phép gia hạn nếu có văn bản chấp thuận của chủ đầu tư và nhà thầu bảo hiểm. Tuy nhiên, trong thực tế, đa số các công ty bảo hiểm đều từ chối gia hạn nếu thời gian kéo dài quá lâu hoặc rủi ro tăng cao.

Bước 2: Lập hồ sơ đề xuất điều chỉnh thời gian xây dựng

Chủ đầu tư cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý chứng minh lý do kéo dài thời gian xây dựng, bao gồm:

• Văn bản điều chỉnh tiến độ từ cơ quan có thẩm quyền;
• Biên bản nghiệm thu khối lượng thực hiện đến thời điểm hết hạn bảo hiểm;
• Báo cáo đánh giá tác động của việc kéo dài (về chi phí, rủi ro, an toàn lao động…);
• Cam kết của nhà thầu về tiến độ mới.

Hồ sơ này không chỉ phục vụ việc mua bảo hiểm bổ sung mà còn là căn cứ để điều chỉnh tổng mức đầu tư, thanh toán hợp đồng thi công và tránh tranh chấp sau này.

Bước 3: Liên hệ đơn vị bảo hiểm mới hoặc đàm phán gia hạn

Chủ đầu tư nên liên hệ ít nhất 3 đơn vị bảo hiểm uy tín để so sánh:

• Mức phí bảo hiểm cho thời gian bổ sung;
• Phạm vi bảo hiểm (rủi ro được bảo hiểm, loại trừ…);
• Thời gian xử lý bồi thường;
• Uy tín và năng lực tài chính của công ty bảo hiểm.

Lưu ý: Không nên chọn đơn vị chỉ vì phí rẻ mà bỏ qua chất lượng dịch vụ và khả năng chi trả khi có sự cố. Nhiều trường hợp, phí thấp đi kèm với điều khoản loại trừ rộng, khiến chủ đầu tư “mất bò mới lo làm chuồng”.

Bước 4: Tính toán chi phí bảo hiểm bổ sung và nguồn kinh phí

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, nếu được phép mua bảo hiểm bổ sung, chi phí này có thể lấy từ chi phí dự phòng (cho khối lượng công việc phát sinh) theo quy định của pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

Cụ thể, chi phí bảo hiểm bổ sung sẽ được tính dựa trên:

• Giá trị còn lại của công trình tại thời điểm mua bảo hiểm bổ sung;
• Thời gian kéo dài (tháng/quý);
• Mức phí bảo hiểm áp dụng cho từng loại công trình (thường từ 0.1% – 0.3% giá trị công trình/năm).

Ví dụ: Một công trình có tổng giá trị 100 tỷ, đã thi công được 80%, thời gian kéo dài thêm 6 tháng. Giá trị cần bảo hiểm bổ sung = 20 tỷ. Mức phí 0.2%/năm → Phí bảo hiểm bổ sung = 20 tỷ x 0.2% x (6/12) = 20 triệu đồng.

Bước 5: Ký hợp đồng bổ sung và thông báo cho các bên liên quan

Sau khi ký hợp đồng bảo hiểm mới, chủ đầu tư cần:

• Thông báo cho nhà thầu thi công, tư vấn giám sát, ngân hàng tài trợ (nếu có);
• Lưu trữ hợp đồng và biên lai thanh toán để phục vụ nghiệm thu, quyết toán;
• Cập nhật vào hồ sơ quản lý rủi ro của dự án.

Kinh nghiệm thực tế từ Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam

Trong quá trình hỗ trợ khách hàng thực hiện đánh giá an toàn công trình và giám định tư pháp xây dựng, chúng tôi nhận thấy một số sai lầm phổ biến khi xử lý bảo hiểm cho công trình kéo dài:

• Không mua bảo hiểm bổ sung: Chủ đầu tư chủ quan nghĩ rằng “chỉ còn vài tháng nữa là xong”, không mua bảo hiểm bổ sung → Khi xảy ra sự cố (sập giàn giáo, cháy nổ, tai nạn lao động…), không được bồi thường, phải tự chi trả toàn bộ thiệt hại.
• Mua bảo hiểm với giá trị thấp hơn thực tế: Để tiết kiệm chi phí, chủ đầu tư khai báo giá trị công trình còn lại thấp hơn thực tế → Khi bồi thường, công ty bảo hiểm chỉ chi trả theo giá trị đã khai báo, gây thiệt hại lớn.
• Không cập nhật hợp đồng với nhà thầu: Hợp đồng thi công không điều chỉnh theo tiến độ mới → Tranh chấp về trách nhiệm mua bảo hiểm, thanh toán chi phí phát sinh.

Chúng tôi từng tư vấn cho một dự án nhà xưởng tại Bình Dương, kéo dài 8 tháng do vướng giải phóng mặt bằng. Chủ đầu tư không mua bảo hiểm bổ sung, dẫn đến khi xảy ra hỏa hoạn trong giai đoạn này, toàn bộ thiệt hại gần 3 tỷ đồng phải tự chịu. Đây là bài học đắt giá mà hoàn toàn có thể tránh được.

So sánh: Mua bảo hiểm bổ sung vs Gia hạn hợp đồng cũ

→ Khuyến nghị: Nếu thời gian kéo dài dưới 3 tháng và không có sự cố nào xảy ra, nên đàm phán gia hạn với đơn vị cũ. Nếu kéo dài trên 6 tháng, hoặc công trình có dấu hiệu rủi ro cao (thi công tầng cao, gần khu dân cư, sử dụng thiết bị nặng…), nên mua bảo hiểm mới để được đánh giá rủi ro sát thực tế hơn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Có bắt buộc phải mua bảo hiểm bổ sung không?

Có. Theo Nghị định 119/2015/NĐ-CP, bảo hiểm phải được duy trì trong suốt thời gian xây dựng thực tế. Nếu không mua bổ sung, chủ đầu tư vi phạm pháp luật và mất quyền được bồi thường khi có sự cố.

2. Ai là người đứng tên mua bảo hiểm bổ sung?

Tùy theo hợp đồng thi công:

• Nếu hợp đồng trọn gói (lump sum), chủ đầu tư mua;
• Nếu hợp đồng theo đơn giá, nhà thầu mua (nếu phí bảo hiểm đã tính trong giá hợp đồng).

3. Có thể mua bảo hiểm cho từng hạng mục chưa hoàn thành không?

Được. Bạn có thể mua bảo hiểm cho phần công trình còn dang dở, với giá trị tương ứng. Tuy nhiên, cần có biên bản nghiệm thu phân chia rõ khối lượng hoàn thành và chưa hoàn thành.

4. Thời gian xử lý hồ sơ mua bảo hiểm bổ sung mất bao lâu?

Thông thường từ 3-7 ngày làm việc, tùy vào quy mô công trình và hồ sơ cung cấp. Nếu hồ sơ đầy đủ, một số công ty bảo hiểm có thể xử lý trong 24-48 giờ.

5. Nếu không có văn bản điều chỉnh tiến độ từ cơ quan có thẩm quyền, có mua được bảo hiểm bổ sung không?

Rất khó. Các công ty bảo hiểm yêu cầu có văn bản pháp lý chứng minh việc kéo dài là hợp lệ. Nếu không có, bạn cần bổ sung hồ sơ này trước khi mua bảo hiểm.

Lời kết: Đừng để rủi ro “hở chân” trong giai đoạn cuối

Nhiều chủ đầu tư nghĩ rằng giai đoạn cuối công trình là “an toàn”, nhưng thực tế, đây lại là lúc dễ xảy ra sự cố nhất do áp lực tiến độ, nhân lực mệt mỏi, thiết bị hoạt động liên tục. Việc duy trì bảo hiểm đầy đủ đến giây phút bàn giao là trách nhiệm pháp lý và cũng là “tấm khiên” bảo vệ tài sản, con người và danh tiếng của bạn.

Tại Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam, chúng tôi không chỉ hỗ trợ bạn trong công tác kiểm định công trình mà còn đồng hành trong việc tư vấn rủi ro, lựa chọn gói bảo hiểm phù hợp và xử lý hồ sơ pháp lý nhanh chóng, minh bạch.

👉 Liên hệ ngay Hotline 0868.393.098 để được tư vấn MIỄN PHÍ cách mua bảo hiểm khi công trình kéo dài – Đừng để rủi ro “bắt phạt” bạn ở những mét cuối cùng!