Hướng dẫn về trình tự kiểm tra công tác nghiệm thu; thời điểm chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu hoàn thành công trình; đưa vào sử dụng

Trình tự để bàn giao công trình đưa vào sử dụng

Ngày cập nhật: 25/03/2022Hỏi: (Phạm Thị Ngọc Hà – ngochapham116@yahoo.com)
Sở Nông nghiệp & PTNT Nam Định trong quá trình triển khai thực hiện các dự án vướng mắc trong việc tổ chức nghiệm thu công trình hoàn thành mong Bộ Xây dựng hướng dẫn, cụ thể như sau: Theo quy định tại Điều 23 mục 3 khoản b Nghị định số 06/2021/NĐ-CP ngày 26/01/2021 của Chính phủ quy định: “ Đối với các công trình quy định tại khoản 1 Điều 24 Nghị định này, phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định này kiểm tra công tác nghiệm thu và ra văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu quy định tại điểm a khoản này của chủ đầu tư. Đối với công trình sử dụng vốn đầu tư công hoặc vốn nhà nước ngoài đầu tư công, chủ đầu tư chỉ được phép quyết toán hợp đồng thi công xây dựng sau khi có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu nêu trên”.

Và theo quy định tại Điều 24 mục 4 khoản b quy định cơ quan chuyên môn về xây dựng“ Kiểm tra các điều kiện nghiệm thu hoàn thành công trình đưa vào khai thác, sử dụng”. Với quy định nêu trên thì trình tự để bàn giao công trình hoàn thành đưa vào sử dụng hiện có 2 quan điểm sau:

– Quan điểm 1:

+ Bước 1: Chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu công trình hoàn thành.

+ Bước 2: Sau đó cơ quan chuyên môn về xây dựng kiểm tra công tác nghiệm thu ra văn bản chấp thuận.

+ Bước 3: Cuối cùng là chủ đầu tư bàn giao công trình hoàn thành đưa vào sử dụng.

– Quan điểm 2:

+ Bước 1: Cơ quan chuyên môn về xây dựng kiểm tra công tác nghiệm thu ra văn bản chấp thuận.

+ Bước 2: Chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu công trình hoàn thành.

+ Bước 3: Cuối cùng là chủ đầu tư bàn giao công trình hoàn thành đưa vào sử dụng.

Như vậy để bàn giao công trình hoàn thành đưa vào sử dụng thì 2 quan điểm đang trái chiều nhau ở bước 1 và bước 2.

Sở Nông nghiệp & PTNT Nam Định mong nhận được sự hướng dẫn của Bộ Xây dựng quan điểm nào là đúng?

Trả lời:
Nghị định số 06/2021/NĐ-CP ngày 26/1/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung về quản lý chất lượng chỉ quy định thời điểm chủ đầu tư gửi hồ sơ đề nghị kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành công trình tới cơ quan chuyên môn về xây dựng, không quy định thời điểm chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu hoàn thành công trình.

Theo quy định tại điểm b khoản 6 Điều 24 Nghị định số 06/2021/NĐ-CP thì sau khi kết thúc đợt kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng, cơ quan chuyên môn về xây dựng ra văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu của chủ đầu tư trong trường hợp đáp ứng các quy định của pháp luật. Tại thời điểm cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện kiểm tra công tác nghiệm thu, trường hợp chủ đầu tư chưa tổ chức nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng thì chủ đầu tư có trách nhiệm tiếp thu ý kiến của cơ quan chuyên môn về xây dựng, rà soát và tổ chức khắc phục các tồn tại (nếu có), tổ chức nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng theo quy định và gửi biên bản nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng tới cơ quan chuyên môn về xây dựng để được xem xét, chấp thuận kết quả nghiệm thu theo quy định.

Căn cứ vào biên bản nghiệm thu hoàn thành và báo cáo về việc khắc phục các tồn tại (nếu có) của chủ đầu tư, cơ quan chuyên môn về xây dựng ra văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu của chủ đầu tư theo quy định

Cục Giám định

Nguồn Cổng Thông tin điện tử Bộ Xây dựng (www.moc.gov.vn)

Thực tiễn triển khai và kinh nghiệm tổ chức nghiệm thu hoàn thành công trình

Trong quá trình hỗ trợ hàng trăm chủ đầu tư và nhà thầu thi công trên địa bàn miền Nam, chúng tôi nhận thấy rằng việc hiểu rõ đáp án chính thức của Bộ Xây dựng chỉ là bước đầu tiên. Thực tế vận hành tại công trường đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa ba bên: chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu thi công. Dưới đây là những phân tích chuyên sâu giúp bạn nắm vững quy trình, tránh rủi ro pháp lý và kỹ thuật trong giai đoạn bàn giao.

1. Chuẩn bị hồ sơ và hiện trường nghiệm thu: Yếu tố quyết định tiến độ

Trước khi mời cơ quan chuyên môn về xây dựng đến kiểm tra, chủ đầu tư cần đảm bảo bộ hồ sơ pháp lý và kỹ thuật được đóng gói đồng bộ. Một hồ sơ nghiệm thu đạt chuẩn không chỉ bao gồm biên bản nghiệm thu nội bộ mà còn phải đính kèm đầy đủ các chứng từ nguồn gốc vật liệu, kết quả thử nghiệm tại phòng thí nghiệm LAS, nhật ký thi công, nhật ký giám sát và hồ sơ vẽ hoàn công cập nhật theo hiện trạng thực tế. Chúng tôi khuyến nghị bạn nên lập bảng đối chiếu (checklist) từng hạng mục với tiêu chuẩn thiết kế để rà soát trước ngày kiểm tra. Việc thiếu một phụ lục nhỏ như biên bản chôn lấp cáp ngầm hay báo cáo kiểm tra chống thấm có thể khiến cả đoàn thanh tra yêu cầu bổ sung, kéo dài thời gian chờ đợi và ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ quyết toán.

Hiện trường cũng cần được dọn dẹp, đánh dấu ranh giới rõ ràng và sẵn sàng cho việc lấy mẫu ngẫu nhiên hoặc đo đạc xác minh. Đội ngũ nghiệm thu thường tập trung vào các vị trí dễ phát sinh tranh chấp như kết cấu chịu lực, hệ thống điện nước âm tường, và lớp hoàn thiện bề mặt. Sự minh bạch trong công tác chuẩn bị này sẽ tạo tiền đề cho một buổi làm việc chuyên nghiệp và giảm thiểu tình trạng phải tái nghiệm nhiều lần.

2. Lưu ý quan trọng về trách nhiệm phối hợp và xử lý tồn tại

Theo hướng dẫn đã trích dẫn, nếu trong quá trình kiểm tra phát hiện tồn tại, chủ đầu tư có trách nhiệm tiếp thu ý kiến, rà soát và tổ chức khắc phục. Đây là giai đoạn nhạy cảm nhất, vì nhiều đơn vị thường nhầm lẫn giữa việc “sửa chữa nhỏ” và “khắc phục lớn”. Chúng tôi lưu ý bạn rằng:

• Về mặt pháp lý: Mọi công tác khắc phục phải được ghi chép lại bằng biên bản riêng, có chữ ký xác nhận của đại diện nhà thầu, tư vấn giám sát và chủ đầu tư. Không áp dụng biện pháp vá chằng vá đậy qua loa vì khi đưa vào khai thác, các lỗi này sẽ lộ rõ dưới tác động của tải trọng thực tế và môi trường.
• Về mặt kỹ thuật: Với các hạng mục kết cấu, việc xử lý phải tuân thủ đúng phương án gia cố đã được thẩm duyệt. Nếu phát hiện lệch cốt thép, bê tông nứt do co ngót vượt ngưỡng cho phép, hoặc nền móng lún không đều, chủ đầu tư cần mời đơn vị độc lập tham gia kiểm định công trình để có cơ sở khoa học chứng minh tính ổn định trước khi xin văn bản chấp thuận.
• Về mặt quản lý: Thiết lập lịch trình khắc phục cụ thể (không quá 15-20 ngày làm việc tùy quy mô). Sau khi hoàn tất, phải tổ chức nghiệm thu lại hạng mục đó trước khi gửi hồ sơ tổng thể lên cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

3. Phân tích so sánh thực tế giữa hai quan điểm tổ chức nghiệm thu

Dù đáp án chính thức đã khẳng định thứ tự hợp lệ, trong thực tế quản lý dự án vẫn tồn tại hai cách tiếp cận khác nhau về mặt điều hành. Quan điểm 1 (tổ chức nghiệm thu nội bộ trước, sau đó mời cơ quan chuyên môn kiểm tra) là phương án tối ưu về mặt dòng chảy thông tin và kiểm soát chất lượng. Khi chủ đầu tư đã tự nghiệm thu và phê duyệt, nghĩa là mọi chỉ số kỹ thuật đã đạt chuẩn, đoàn thanh tra chỉ đóng vai trò xác nhận tính (compliance) và rút ngắn thời gian làm việc. Ngược lại, nếu đi theo quan điểm 2 (xin kiểm tra trước rồi mới nghiệm thu), chủ đầu tư thường rơi vào thế bị động: nếu cơ quan chuyên môn yêu cầu chỉnh sửa, họ phải dừng mọi hoạt động nghiệm thu, gây gián đoạn dòng vốn và khó khăn trong việc chốt khối lượng thi công. Do đó, chúng tôi luôn tư vấn khách hàng áp dụng mô hình “nghiệm thu nội bộ nghiêm ngặt – kiểm tra nhà nước mang tính xác nhận – bàn giao đưa vào sử dụng ngay sau khi có văn bản chấp thuận”. Cách làm này vừa đúng tinh thần Nghị định, vừa đảm bảo tính khả thi cao nhất trong quản trị dự án hiện đại.

4. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về quy trình nghiệm thu và bàn giao

1. Chủ đầu tư có thể đưa công trình vào sử dụng tạm thời trước khi có văn bản chấp thuận của cơ quan chuyên môn không?
   Không. Pháp luật quy định rõ việc quyết toán hợp đồng và bàn giao khai thác chỉ được thực hiện sau khi có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu. Việc đưa vào sử dụng sớm mà chưa đủ thủ tục sẽ vi phạm quy định quản lý chất lượng và tiềm ẩn rủi ro pháp lý lớn khi xảy ra sự cố.
2. Thời gian cơ quan chuyên môn về xây dựng ra văn bản chấp thuận sau khi kiểm tra là bao lâu?
   Mặc dù văn bản hiện hành không ấn định con số cụ thể, thực tế tại các địa phương thường xử lý trong vòng 07 đến 15 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ đầy đủ và hiện trường đạt yêu cầu. Chủ đầu tư nên chủ động liên hệ phòng quản lý xây dựng cấp huyện/tỉnh để nắm lịch tiếp nhận hồ sơ.
3. Nếu công trình có thay đổi thiết kế so với ban đầu, có cần kiểm tra nghiệm thu lại không?
   Có. Mọi thay đổi về kết cấu, công năng hoặc vật liệu chủ đạo đều phải được điều chỉnh trong hồ sơ hoàn công và báo cáo đặc biệt. Cơ quan chuyên môn sẽ xem xét mức độ ảnh hưởng đến an toàn để yêu cầu bổ sung hồ sơ kỹ thuật hoặc tổ chức kiểm tra lại trước khi chấp thuận.
4. Vai trò của tư vấn giám sát trong đợt nghiệm thu hoàn thành là gì?
   Tư vấn giám sát phải xuất trình đầy đủ nhật ký, biên bản nghiệm thu từng hạng mục, báo cáo chất lượng vật liệu và xác nhận khối lượng thực thi. Chữ ký của người hành nghề giám sát là điều kiện tiên quyết để hồ sơ được cơ quan nhà nước xem xét tiếp.
5. Khác biệt giữa nghiệm thu hoàn thành công trình và nghiệm thu đưa vào sử dụng là gì?
   Nghiệm thu hoàn thành tập trung vào xác nhận khối lượng, chất lượng kỹ thuật và tính của công trình xây dựng. Nghiệm thu đưa vào sử dụng (hay bàn giao khai thác) là bước tiếp theo, bao gồm nghiệm thu hệ thống vận hành, đào tạo nhân sự vận hành, bàn giao tài liệu hướng sử dụng và bảo hành. Hai mốc này tuy gần nhau nhưng thuộc hai quy trình quản lý khác nhau.
6. Thủ tục nào cần thực hiện song song với nghiệm thu để đảm bảo an toàn lâu dài?
   Chúng tôi khuyến nghị chủ đầu tư nên thực hiện đánh giá an toàn công trình trước hoặc song song với đợt nghiệm thu cuối cùng. Kết quả đánh giá sẽ là căn cứ khoa học bổ sung, giúp cơ quan chuyên môn nhanh chóng ra văn bản chấp thuận và đảm bảo công trình vận hành ổn định suốt vòng đời.

Hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu và liên hệ dịch vụ kiểm định uy tín

Việc nắm vững trình tự nghiệm thu không chỉ giúp chủ đầu tư giải tỏa vướng mắc pháp lý mà còn tối ưu hóa dòng vốn, rút ngắn thời gian đưa dự án vào khai thác thương mại hoặc sản xuất. Trong bối cảnh các dự án dân dụng và hạ tầng ngày càng phức tạp, việc tách biệt khâu nghiệm thu truyền thống với công tác kiểm định kỹ thuật chuyên sâu là xu hướng tất yếu để đảm bảo tính minh bạch và an toàn tuyệt đối. Chúng tôi cung cấp giải pháp đồng bộ từ thẩm tra thiết kế, giám sát chất lượng thi công đến kiểm định xây dựng định kỳ, giúp bạn chủ động trong mọi giai đoạn dự án.

Đối với các công trình nhà kho, kiểm định nhà xưởng và kiểm định chung cư cũng cần được lập kế hoạch nghiệm thu riêng biệt, phù hợp với đặc thù tải trọng và tần suất sử dụng. Bên cạnh đó, khi phát sinh tranh chấp về chất lượng hoặc nhu cầu xác định nguyên nhân hư hỏng, dịch vụ giám định tư pháp xây dựng sẽ là công cụ pháp lý và kỹ thuật đáng tin cậy để bảo vệ quyền lợi chính đáng của các bên liên quan.

Để được tư vấn chi tiết về quy trình nghiệm thu, chuẩn bị hồ sơ pháp lý hoặc triển khai các gói dịch vụ kiểm định chuyên nghiệp, quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng bạn từ giai đoạn chuẩn bị nghiệm thu, xử lý tồn tại kỹ thuật cho đến khi nhận được văn bản chấp thuận chính thức. Mọi thắc mắc về Kiểm tra nghiệm thu khi sửa chữa hoặc quy trình bàn giao dự án, đội ngũ chuyên gia của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ 24/7.

Hotline tư vấn kỹ thuật & đặt lịch kiểm định: 0868.393.098