Ngày 23/9/2026, tại Hà Nội, Viện Khoa học công nghệ xây dựng (IBST), Bộ Xây dựng phối hợp Tập đoàn Trần Đức (TranDuc Corporation) tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Kết cấu gỗ xây dựng: Tiêu chuẩn, ứng dụng và kinh nghiệm quốc tế”.
Tham dự Hội thảo có đông đảo nhà quản lý, lãnh đạo các viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia trong nước và quốc tế, đại diện doanh nghiệp, tập trung trao đổi về tiêu chuẩn, giải pháp kỹ thuật và kinh nghiệm thực tiễn nhằm thúc đẩy ứng dụng kết cấu gỗ trong xây dựng tại Việt Nam.
Định hướng phát triển kết cấu gỗ bền vững
Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Nguyễn Hồng Hải – Viện trưởng IBST cho biết, hiện nay yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải carbon, phát triển vật liệu bền vững đang đặt ra những yêu cầu mới đối với ngành xây dựng. Trong xu hướng đó, gỗ và các sản phẩm gỗ kỹ thuật như gỗ ghép lớp GLT, gỗ ghép khối CLT, gỗ ván mỏng nhiều lớp LVL ngày càng được quan tâm nhờ khả năng mở rộng phạm vi ứng dụng, từ công trình quy mô nhỏ đến những dự án có yêu cầu cao về kiến trúc và kết cấu chịu lực.
Tuy nhiên, theo TS. Nguyễn Hồng Hải, để kết cấu gỗ phát triển rộng rãi và bền vững tại Việt Nam, việc đưa vật liệu này vào công trình không thể chỉ dựa trên ưu thế về thẩm mỹ hay xu hướng vật liệu xanh, mà cần hình thành và hoàn thiện hệ sinh thái kỹ thuật đồng bộ, bao gồm tiêu chuẩn thiết kế, chất lượng vật liệu, kỹ thuật liên kết, khả năng chịu lực, độ bền lâu, công nghệ chế tạo, thi công và kiểm soát chất lượng công trình. Đây cũng là cơ sở để kết nối nghiên cứu khoa học với thực tiễn sản xuất, trong đó sự phối hợp giữa viện nghiên cứu và doanh nghiệp có vai trò quan trọng.
Góc độ quản lý nhà nước
Tham dự Hội thảo, từ góc độ quản lý nhà nước, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) Lê Minh Long nhấn mạnh những lợi thế của gỗ và sản phẩm gỗ kỹ thuật trong xây dựng hiện đại. Nhờ tiến bộ khoa học công nghệ, các sản phẩm gỗ kỹ thuật có trọng lượng nhẹ, thuận lợi cho chế tạo công nghiệp và thi công lắp ghép, đồng thời có giá trị thẩm mỹ và tiềm năng đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải khi được sử dụng từ nguồn nguyên liệu rừng được quản lý bền vững.
“Để đưa vật liệu gỗ vào thực tiễn một cách bài bản, chúng ta cần đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ, trong đó hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia là một trong những yêu cầu then chốt. Theo định hướng được Bộ Xây dựng triển khai, hệ thống tiêu chuẩn trong lĩnh vực xây dựng dân dụng và công nghiệp đang được xây dựng, cơ sở tham chiếu là hệ thống tiêu chuẩn Eurocode. Đồng thời, việc đánh giá hiệu quả môi trường của vật liệu gỗ cũng cần được đặt trong toàn bộ vòng đời công trình. Theo đó, tính bền vững của giải pháp gỗ cần được xem xét từ khai thác nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển, thiết kế, thi công, vận hành đến khả năng tái sử dụng hoặc xử lý khi kết thúc vòng đời. Đây là cơ sở để đánh giá đầy đủ đóng góp của vật liệu gỗ đối với mục tiêu công trình xanh và Net Zero”, Phó Vụ trưởng Lê Minh Long nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, các yêu cầu đặc thù về an toàn chịu lực, an toàn cháy, độ bền và khả năng chống chịu với điều kiện môi trường nhiệt đới cần được giải quyết đồng bộ. Việc mở rộng ứng dụng kết cấu gỗ cũng cần gắn với các công trình thí điểm để kiểm chứng giải pháp thiết kế, thi công và độ bền lâu, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế và liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.
Chiến lược phát triển vật liệu gỗ hướng tới Net Zero
Từ góc độ nghiên cứu, ThS. Trần Phương đại diện nhóm chuyên gia IBST trình bày chiến lược phát triển vật liệu gỗ xây dựng Việt Nam hướng tới mục tiêu Net Zero và kinh tế tuần hoàn. Báo cáo cho thấy Việt Nam có tiềm năng đáng kể về nguồn nguyên liệu, song khoảng cách từ gỗ xẻ đến vật liệu kết cấu chịu lực vẫn còn lớn, nhất là ở phân hạng gỗ, kiểm soát chất lượng mối dán tại quy mô nhà máy và xây dựng dữ liệu thiết kế cho từng nhóm sản phẩm.
Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đề xuất tiếp cận gỗ như một giải pháp thay thế có chọn lọc, với quá trình sàng lọc dựa trên nguồn gốc hợp pháp, tính năng kỹ thuật và độ bền, chi phí và tác động môi trường, cũng như điều kiện tiêu chuẩn áp dụng. Cách tiếp cận này cho thấy việc phát triển kết cấu gỗ cần dựa trên bằng chứng khoa học và khả năng kiểm soát chất lượng thay vì chỉ dựa vào lợi thế về mặt hình thức hay xu hướng vật liệu xanh.
Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn tại Việt Nam
Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, ông Andrea Stocchero – Giám đốc Sản phẩm Kết cấu của Công ty SEQUAL, New Zealand, giới thiệu khả năng ứng dụng gỗ thông Radiata và giải pháp xử lý bảo vệ phù hợp với điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Thông qua quy trình ngâm tẩm áp lực chân không theo tiêu chuẩn AS/NZS 1604, gỗ được xử lý nhằm tăng khả năng chống nấm mục, mối mọt và tác động của độ ẩm, qua đó nâng cao độ bền và khả năng ứng dụng trong công trình.
Tại Hội thảo, ông Nguyễn Huy Hiển – Giám đốc Kỹ thuật Tập đoàn Trần Đức chia sẻ về năng lực sản xuất, quy trình gia công chế tạo hiện đại và kinh nghiệm thi công các công trình kết cấu gỗ quy mô tại Việt Nam. Là doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực kết cấu gỗ công nghiệp, Trần Đức đã đầu tư hệ thống dây chuyền công nghệ cao để chế tạo các cấu kiện gỗ ghép khối lớn (CLT, GLT) đạt tiêu chuẩn khắt khe về lực nén, độ bám dính keo và độ ẩm chuẩn xác.
Theo Giám đốc Kỹ thuật Tập đoàn Trần Đức, việc làm chủ công nghệ gia công tiên tiến tại nhà máy giúp rút ngắn tối đa thời gian thi công tại công trường, giảm bụi bẩn, tiếng ồn và tạo điều kiện tối ưu cho các thiết kế kiến trúc phức tạp. TranDuc Corporation cam kết đồng hành cùng IBST cung cấp dữ liệu thực tế, thử nghiệm các giải pháp liên kết chịu lực và tham gia xây dựng các công trình thí điểm. Sự kết hợp này nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa sản phẩm gỗ kỹ thuật “Made in Vietnam” đáp ứng hoàn toàn các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trong tương lai.
An toàn cháy và tiêu chuẩn thiết kế
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm tại Hội thảo là an toàn cháy đối với kết cấu gỗ. TS. Đỗ Tiến Thịnh – Viện Chuyên ngành Kết cấu Công trình xây dựng, IBST, cùng chuyên gia Yamaoka Yoshihiko – Life Design Kabaya (Nhật Bản), đã tập trung làm rõ đặc tính cháy và khả năng chịu lửa của kết cấu gỗ, qua đó cung cấp thêm cơ sở khoa học cho việc đánh giá và thiết kế công trình gỗ tại Việt Nam.
Từ kinh nghiệm nghiên cứu, thiết kế và ứng dụng tại Nhật Bản, chuyên gia Yamaoka Yoshihiko cho rằng đánh giá an toàn cháy đối với công trình gỗ cần được tiếp cận trên cơ sở đặc tính thực tế của từng loại kết cấu, vật liệu và điều kiện sử dụng, thay vì chỉ nhìn nhận nguy cơ cháy từ bản thân vật liệu gỗ.
Chia sẻ kinh nghiệm của Nhật Bản, ông Yamaoka Yoshihiko nhấn mạnh vai trò của thử nghiệm thực tế và dữ liệu khoa học trong đánh giá khả năng chịu lửa của kết cấu gỗ. Việc thử nghiệm đối với từng loại vật liệu, cấu kiện và giải pháp kết cấu giúp xác định đặc tính cháy, tốc độ hóa than và khả năng duy trì sức chịu tải trong điều kiện nhiệt độ cao. Đây cũng là cơ sở để xây dựng các giải pháp thiết kế phù hợp với yêu cầu an toàn của từng loại công trình.
Tại Hội thảo, các đại biểu cũng trao đổi, thảo luận những nội dung chính của dự thảo TCVN 91995-1-1:202X, được biên soạn tương đương có sửa đổi từ BS EN 1995-1-1:2004. Tiêu chuẩn thiết lập phương pháp tính toán kết cấu theo trạng thái giới hạn cực hạn và trạng thái giới hạn sử dụng, qua đó tạo cơ sở kỹ thuật cho thiết kế kết cấu gỗ theo phương pháp hiện đại.
Đặc biệt, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu “nhiệt đới hóa” Eurocode 5 khi áp dụng tại Việt Nam. Điều kiện nhiệt độ, độ ẩm cao cùng tác động của bão, gió mạnh có thể ảnh hưởng đến biến dạng, độ bền và cường độ của gỗ theo thời gian. Hiện nay, IBST đang triển khai các chương trình thử nghiệm cơ lý nhằm xác lập các thông số do quốc gia tự quyết định, đưa vào Phụ lục quốc gia, bảo đảm tiêu chuẩn khi áp dụng phù hợp với điều kiện khí hậu và môi trường Việt Nam.
Kết luận và định hướng
Từ những trao đổi tại Hội thảo cho thấy, phát triển kết cấu gỗ tại Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển từ cách tiếp cận dựa trên tiềm năng vật liệu sang một hệ thống ứng dụng được kiểm chứng bằng tiêu chuẩn, dữ liệu khoa học và thực tiễn công trình. Các công trình thí điểm không chỉ tạo cơ hội kiểm chứng giải pháp mà còn cung cấp dữ liệu thực tế cho quá trình hoàn thiện tiêu chuẩn, phát triển công nghệ và nâng cao năng lực của doanh nghiệp.
Hội thảo “Kết cấu gỗ xây dựng: Tiêu chuẩn, ứng dụng và kinh nghiệm quốc tế” vì vậy không chỉ mở rộng trao đổi học thuật về một loại vật liệu đang được quan tâm trong xu hướng xây dựng xanh, mà còn góp phần kết nối nghiên cứu với thực tiễn, tăng cường hợp tác quốc tế và thúc đẩy quá trình hoàn thiện nền tảng kỹ thuật cho việc ứng dụng kết cấu gỗ tại Việt Nam. Đây là cơ sở quan trọng để gỗ và các sản phẩm gỗ kỹ thuật từng bước được sử dụng hiệu quả, an toàn và bền vững hơn trong các công trình xây dựng, phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Trần Đinh Hà
