Thẩm tra thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở

Tại Khoản 3 Điều 82 Luật Xây dựng (được sửa đổi, bổ sung theo Khoản 24 Điều 1 Luật số 62/2020/QH14) quy định: “Cơ quan thẩm định được mời tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực, kinh nghiệm tham gia thẩm định thiết kế xây dựng”.

Tại Khoản 3 Điều 35 Nghị định số 15/2021/NĐ-CP quy định: “3. Trong quá trình thẩm định, chủ đầu tư hoặc cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định đầu tư, cơ quan chuyên môn về xây dựng được mời tổ chức, cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm phù hợp tham gia thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở”.

Như vậy, nếu chiếu theo quy định trên thì khi thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở cơ quan thẩm định chỉ được mời tổ chức, cá nhân tham gia thẩm định, chứ không được yêu cầu thuê tư vấn thẩm tra.

Tuy nhiên, quy định này mâu thuẫn với quy định tại Điểm b Khoản 1 Điều 87 Luật Xây dựng (được sửa đổi, bổ sung theo Khoản 28 Điều 1 Luật số 62/2020/QH14), theo đó cơ quan chuyên môn về xây dựng có quyền: “Yêu cầu chủ đầu tư lựa chọn tổ chức tư vấn thực hiện thẩm tra; mời tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực, kinh nghiệm tham gia thẩm định khi cần thiết”.

Ngoài ra đối với những công trình theo Khoản 6 Điều 82 Luật Xây dựng (được sửa đổi, bổ sung theo Khoản 24 Điều 1 Luật số 62/2020/QH14) cũng bắt buộc phải được tư vấn thẩm tra.

Vậy xin hỏi Bộ Xây dựng một số nội dung sau:

1. Khi thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, cơ quan chuyên môn về xây dựng có được yêu cầu chủ đầu tư thuê tư vấn thẩm tra thiết kế hay không? Việc mời tổ chức, cá nhân tham gia gia thẩm định bằng hình thức nào, trách nhiệm của các bên như thế nào? Nếu không được thuê tư vấn thẩm tra thì cơ quan chuyên môn về xây dựng cấp tỉnh, cấp huyện sẽ rất khó có đủ điều kiện thực hiện thẩm định do số lượng công trình sử dụng vốn đầu tư công rất nhiều, biên chế công chức lại ít.

2. Trường hợp được thuê tư vấn thẩm tra thiết kế thì quy trình, thủ tục lựa chọn đơn vị tư vấn thẩm tra thực hiện như thế nào, vì theo quy định về đấu thầu thì tất cả các gói thầu đều phải có kế hoạch đấu thầu và có giá gói thầu được người có thẩm quyền phê duyệt, do đó sẽ dẫn đến phát sinh nhiều thủ tục, kéo dài thời gian thực hiện.

3. Trường hợp trong tổng mức đầu tư chưa tính khoản mục chi phí thẩm tra thiết kế mà chỉ tính phí thẩm định (do dự án được duyệt cuối năm 2020 khi Luật số 62/2020/QH14 chưa có hiệu lực) thì có cần phải điều chỉnh tổng mức đầu tư để bổ sung chi phí này hay không?

4. Đề nghị sớm ban hành quy định mới về các loại phí thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng.

Trả lời

1.Công trình xây dựng ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng (được quy định tại Phụ lục X Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 03/3/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu tư xây dựng) phải được thẩm tra làm cơ sở cho việc thẩm định theo quy định tại khoản 6 Điều 82 của Luật Xây dựng năm 2014 được sửa đổi, bổ sung tại khoản 24 Điều 1 của Luật số 62/2020/QH14. Do đó, hồ sơ thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở các công trình thuộc đối tượng nêu trên đã phải được thẩm tra trước khi trình thẩm định.

Việc thẩm tra này được quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 35 Nghị định số 15/2021/NĐ-CP.

2.Việc xác định dự toán xây dựng công trình được quy định tại Điều 12 Nghị định số 10/2021/NĐ-CP ngày 09/02/2021 của Chính phủ về quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Theo đó, chi phí thẩm tra thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở thuộc dự toán xây dựng công trình (chi phí tư vấn đầu tư xây dựng). Việc điều chỉnh tổng mức đầu tư xây dựng (nếu có) được quy định tại Điều 9 Nghị định này.

3.Các quy định mới về phí thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ Tài chính.

Quý công dân căn cứ các nội dung hướng dẫn nêu trên để nghiên cứu, thực hiện theo quy định của pháp luật.

Cục Quản lý hoạt động xây dựng

Kinh nghiệm thực tế trong quá trình thẩm tra thiết kế xây dựng

Trong thực tế triển khai các dự án đầu tư xây dựng, giai đoạn chuyển giao từ thiết kế cơ sở sang thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công là thời điểm mang tính quyết định đến sự thành bại của toàn bộ công trình. Dựa trên kinh nghiệm chuyên môn sâu rộng, chúng tôi nhận thấy rằng việc Thẩm tra thiết kế sau thiết kế cơ sở không chỉ đơn thuần là một thủ tục hành chính để đối phó với cơ quan quản lý nhà nước, mà thực chất là một “bộ lọc” kỹ thuật quan trọng nhất.

Khi bản vẽ thiết kế được triển khai chi tiết, hàng ngàn thông số kỹ thuật, kích thước hình học, và chủng loại vật liệu được xác lập. Một sai sót nhỏ ở giai đoạn này, nếu không được phát hiện kịp thời, sẽ dẫn đến những hệ lụy vô cùng nghiêm trọng khi công trình đi vào thi công thực tế. Các chuyên gia của chúng tôi luôn tập trung vào việc kiểm tra tính hợp lý của giải pháp kết cấu, sự đồng bộ giữa các bộ môn kiến trúc, kết cấu và hệ thống kỹ thuật điện nước (MEP).

Đặc biệt, đối với các công trình có quy mô lớn hoặc điều kiện địa chất phức tạp, việc thẩm tra không chỉ dừng lại ở các con số tính toán trên phần mềm. Chúng tôi thường xuyên yêu cầu đơn vị tư vấn thiết kế cung cấp các báo cáo khảo sát địa chất chi tiết để đối chiếu với giải pháp nền móng được đề xuất. Trong nhiều trường hợp, để có cơ sở dữ liệu chính xác nhất về cường độ vật liệu dự kiến sử dụng, việc tham vấn ý kiến chuyên môn hoặc yêu cầu các chỉ tiêu kỹ thuật từ một phòng thí nghiệm LAS là vô cùng cần thiết. Điều này giúp đảm bảo rằng các thông số đầu vào cho quá trình tính toán kết cấu là hoàn toàn sát với thực tế, tránh tình trạng thiết kế quá (gây lãng phí) hoặc quá mạo hiểm (gây mất an toàn).

So sánh chi tiết giữa thẩm định và thẩm tra thiết kế xây dựng

Như đã phân tích từ các quy định tại Luật Xây dựng và Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ở phần trên, có sự phân định rõ ràng về vai trò giữa cơ quan nhà nước và tổ chức tư vấn. Để bạn có cái nhìn trực quan hơn, chúng tôi đã tổng hợp bảng so sánh chi tiết dưới đây dựa trên kinh nghiệm làm việc thực tế với cả hai chủ thể này:

Qua bảng so sánh trên, bạn có thể thấy rõ sự bổ trợ lẫn nhau. Báo cáo thẩm tra chính là tài liệu kỹ thuật nền tảng, cung cấp các luận cứ khoa học vững chắc để cơ quan nhà nước thực hiện công tác thẩm định một cách nhanh chóng và chính xác nhất.

Quy trình kỹ thuật chuyên sâu trong công tác thẩm tra

Một quy trình thẩm tra bài bản không thể thực hiện hời hợt. Tại các dự án trọng điểm, đặc biệt là khi thực hiện kiểm định nhà xưởng hoặc các công trình công nghiệp phức tạp, quy trình này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng của nhiều bộ môn kỹ thuật. Dưới đây là các bước cốt lõi mà đội ngũ chuyên gia của chúng tôi luôn tuân thủ nghiêm ngặt:

1. Kiểm tra tính pháp lý và sự đồng bộ của hồ sơ đầu vào

Trước khi đi sâu vào tính toán, chúng tôi rà soát lại toàn bộ tính pháp lý của nhiệm vụ thiết kế, báo cáo khảo sát địa hình, địa chất công trình, và đánh giá tác động môi trường. Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công phải hoàn toàn thống nhất với các giải pháp đã được chốt ở giai đoạn thiết kế cơ sở. Mọi sự thay đổi về quy mô, công năng hay giải pháp kết cấu đều phải được giải trình rõ ràng.

2. Thẩm tra giải pháp kiến trúc và công năng

Chúng tôi đánh giá xem thiết kế kiến trúc có đáp ứng đúng các yêu cầu về dây chuyền công nghệ (đối với công trình công nghiệp), công năng sử dụng (đối với công trình dân dụng), và các quy định về phòng cháy chữa cháy, thoát hiểm hay không. Sự bố trí không gian phải đảm bảo tính khả thi khi đưa vào vận hành thực tế.

3. Thẩm tra an toàn kết cấu công trình

Đây là trái tim của quá trình thẩm tra. Các kỹ sư kết cấu sẽ chạy lại các mô hình tính toán trên phần mềm chuyên dụng để kiểm chứng khả năng chịu lực của hệ khung, móng, sàn, mái. Chúng tôi đặc biệt chú trọng đến việc đánh giá an toàn công trình dưới tác động của các tổ hợp tải trọng bất lợi nhất như gió bão, động đất, hoặc tải trọng động từ máy móc thiết bị. Các chi tiết liên kết, hàm lượng cốt thép, mác bê tông đều được soát xét kỹ lưỡng để đảm bảo không xảy ra tình trạng “thiết kế thừa” gây đội vốn đầu tư.

4. Thẩm tra hệ thống kỹ thuật MEP

Hệ thống điện, nước, điều hòa không khí, thông gió và phòng cháy chữa cháy được kiểm tra về công suất, lộ trình đi dây, ống. Một lỗi phổ biến mà chúng tôi thường phát hiện là sự xung đột không gian (clash) giữa các đường ống kỹ thuật kích thước lớn với dầm chịu lực. Việc phát hiện và yêu cầu điều chỉnh ngay trên bản vẽ giúp tiết kiệm hàng tỷ đồng chi phí đập phá, sửa chữa khi thi công thực tế.

5. Thẩm tra dự toán xây dựng công trình

Căn cứ theo Điều 12 Nghị định số 10/2021/NĐ-CP đã được đề cập ở phần trả lời của Cục Quản lý hoạt động xây dựng, việc xác định dự toán phải chính xác. Chúng tôi bóc tách lại khối lượng từ bản vẽ thiết kế, đối chiếu với định mức và đơn giá hiện hành. Mục tiêu là đảm bảo chi phí tư vấn, chi phí xây dựng được lập đúng, đủ, tránh thất thoát ngân sách đối với các dự án vốn nhà nước, hoặc tối ưu hóa dòng tiền cho các chủ đầu tư tư nhân.

Những sai sót thường gặp và bài học kinh nghiệm

Trong suốt quá trình hành nghề, chúng tôi đã chứng kiến không ít dự án gặp trắc trở do chất lượng hồ sơ thiết kế kém. Dưới đây là những sai sót điển hình mà bạn cần đặc biệt lưu ý:

• Sai lệch giữa khảo sát và thiết kế: Nhiều đơn vị thiết kế sử dụng số liệu địa chất cũ hoặc áp dụng máy móc các giải pháp móng tiêu chuẩn mà không tính đến đặc thù lún lệch của nền đất yếu. Hậu quả là công trình vừa xây xong đã xuất hiện vết nứt, lúc này việc xử lý cực kỳ tốn kém và thậm chí phải nhờ đến sự can thiệp của giám định tư pháp xây dựng để phân định trách nhiệm.
• Thiếu chi tiết cấu tạo: Bản vẽ chỉ thể hiện kích thước tổng thể mà thiếu hụt các bản vẽ chi tiết cốt thép, chi tiết liên kết hàn, bu lông. Điều này đẩy rủi ro về phía nhà thầu thi công, dễ dẫn đến làm sai thiết kế.
• Dự toán không bám sát thiết kế: Tình trạng “bốc thuốc” khối lượng, áp dụng mã hiệu định mức không phù hợp với biện pháp thi công thực tế diễn ra khá phổ biến. Điều này vi phạm trực tiếp các nguyên tắc quản lý chi phí tại Nghị định số 10/2021/NĐ-CP.
• Bỏ qua yếu tố bảo trì: Thiết kế không tính đến không gian cho việc bảo trì, bảo dưỡng các thiết bị kỹ thuật trên cao hoặc trong các hộp kỹ thuật kín, dẫn đến khó khăn lớn trong quá trình vận hành sau này.

Để khắc phục những vấn đề này, vai trò của đơn vị tư vấn thẩm tra độc lập là không thể thay thế. Một đơn vị có năng lực thực sự sẽ đóng vai trò như “người gác cổng”, bảo vệ quyền lợi và sự an toàn cho chủ đầu tư trước khi hồ sơ được trình lên cơ quan nhà nước.

Các câu hỏi thường gặp (FAQ)

Dưới đây là tổng hợp những thắc mắc phổ biến nhất mà chúng tôi nhận được từ các chủ đầu tư và đối tác liên quan đến công tác thẩm tra thiết kế:

1. Hỏi: Thời gian thực hiện thẩm tra thiết kế thường kéo dài bao lâu?
   Trả lời: Thời gian phụ thuộc vào quy mô và độ phức tạp của công trình. Đối với các công trình dân dụng thông thường, quá trình này có thể mất từ 10 đến 15 ngày làm việc. Tuy nhiên, với các dự án công nghiệp lớn hoặc công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc biệt, thời gian có thể kéo dài từ 30 đến 45 ngày để đảm bảo mọi tính toán đều được kiểm chứng chéo một cách cẩn thận.
2. Hỏi: Chi phí thẩm tra được xác định như thế nào và có được tính vào tổng mức đầu tư không?
   Trả lời: Như Cục Quản lý hoạt động xây dựng đã trả lời, chi phí này thuộc dự toán xây dựng công trình (chi phí tư vấn đầu tư xây dựng) theo Điều 12 Nghị định số 10/2021/NĐ-CP. Nếu dự án được duyệt trước khi Luật số 62/2020/QH14 có hiệu lực và chưa có khoản mục này, chủ đầu tư cần thực hiện thủ tục điều chỉnh tổng mức đầu tư theo quy định tại Điều 9 của Nghị định này để bổ sung chi phí hợp pháp.
3. Hỏi: Nếu hồ sơ thiết kế không đạt yêu cầu trong quá trình thẩm tra, quy trình tiếp theo là gì?
   Trả lời: Đơn vị thẩm tra sẽ lập báo cáo chi tiết chỉ rõ các tồn tại, sai sót và đưa ra khuyến nghị chỉnh sửa. Chủ đầu tư sẽ yêu cầu đơn vị tư vấn thiết kế ban đầu giải trình và hoàn thiện lại hồ sơ. Chỉ khi nào các lỗi này được khắc phục triệt để và đơn vị thẩm tra xác nhận đạt yêu cầu, hồ sơ mới đủ điều kiện để trình cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định.
4. Hỏi: Công trình sử dụng vốn tư nhân có bắt buộc phải thuê tư vấn thẩm tra không?
   Trả lời: Theo quy định tại Khoản 6 Điều 82 Luật Xây dựng và Phụ lục X Nghị định số 15/2021/NĐ-CP, các công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng (như nhà cao tầng, kiểm định chung cư, công trình tập trung đông người…) BẮT BUỘC phải được thẩm tra làm cơ sở cho việc thẩm định, bất kể nguồn vốn đầu tư là nhà nước hay tư nhân.
5. Hỏi: Làm thế nào để lựa chọn được đơn vị tư vấn thẩm tra có năng lực phù hợp?
   Trả lời: Chủ đầu tư cần kiểm tra kỹ chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng của tổ chức tư vấn. Đơn vị đó phải có hạng chứng chỉ tương ứng với cấp công trình, đồng thời sở hữu đội ngũ chủ trì thiết kế, chủ trì thẩm tra có chứng chỉ hành nghề phù hợp. Kinh nghiệm thực tế qua các dự án tương tự cũng là một tiêu chí đánh giá quan trọng.
6. Hỏi: Thẩm tra thiết kế có thay thế được cho công tác kiểm định chất lượng sau khi xây dựng xong không?
   Trả lời: Hoàn toàn không. Thẩm tra thiết kế là kiểm soát chất lượng trên giấy tờ trước khi thi công. Trong khi đó, kiểm định xây dựng sau khi hoàn thành là đánh giá chất lượng thực tế của vật liệu, cấu kiện và sự tuân thủ của nhà thầu so với bản vẽ đã được phê duyệt. Cả hai giai đoạn đều độc lập và bắt buộc phải có để đảm bảo vòng đời an toàn cho công trình.

Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam – Đối tác tin cậy bảo vệ giá trị công trình của bạn

Quá trình triển khai dự án xây dựng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro về kỹ thuật và pháp lý. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Xây dựng và các Nghị định hướng dẫn không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách tốt nhất để bảo vệ tài sản và uy tín của chủ đầu tư. Một bộ hồ sơ thiết kế được thẩm tra kỹ lưỡng, chặt chẽ sẽ là kim chỉ nam cho một quá trình thi công suôn sẻ, kiểm soát tốt tiến độ và chi phí.

Với đội ngũ chuyên gia đầu ngành, hệ thống trang thiết bị hiện đại và kinh nghiệm thực chiến qua hàng ngàn dự án lớn nhỏ, Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam tự hào là đơn vị cung cấp các giải pháp toàn diện về tư vấn, thẩm tra và kiểm định chất lượng công trình. Chúng tôi cam kết mang đến những đánh giá khách quan, chính xác và các giải pháp tối ưu nhất, giúp bạn hoàn toàn yên tâm trước khi đặt viên gạch đầu tiên xây dựng công trình.

Đừng để những sai sót trong thiết kế trở thành gánh nặng tài chính và pháp lý trong tương lai. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn chi tiết về quy trình, thủ tục và chi phí thực hiện.

Hotline tư vấn chuyên môn 24/7: 0868.393.098