Công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn và lợi ích cộng đồng

“3. Trong quá trình thẩm định, chủ đầu tư hoặc cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định đầu tư, cơ quan chuyên môn về xây dựng được mời tổ chức, cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm phù hợp tham gia thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở.

4. Việc thẩm tra thiết kế xây dựng đối với công trình xây dựng quy định tại Khoản 6 Điều 82 của Luật Xây dựng năm 2014 được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 24 Điều 1 của Luật số 62/2020/QH14 được quy định như sau:

a) Trong quá trình thẩm định, trường hợp báo cáo kết quả thẩm tra chưa đủ cơ sở để kết luận thẩm định, cơ quan chuyên môn về xây dựng được quyền yêu cầu bổ sung, hoàn thiện báo cáo kết quả thẩm tra;

b) Tổ chức tư vấn thẩm tra phải độc lập về pháp lý, tài chính với chủ đầu tư và với các nhà thầu tư vấn lập thiết kế xây dựng;

c) Nội dung Báo cáo kết quả thẩm tra quy định tại Mẫu số 05 Phụ lục I Nghị định này. Các bản vẽ được thẩm tra phải được đóng dấu theo quy định tại Mẫu số 08 Phụ lục I Nghị định này”.

Chi phí thẩm tra thuộc dự toán xây dựng công trình

Việc xác định dự toán xây dựng công trình được quy định tại Điều 12 Nghị định số 10/2021/NĐ-CP ngày 9/2/2021 của Chính phủ về quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Theo đó, chi phí thẩm tra thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở thuộc dự toán xây dựng công trình (chi phí tư vấn đầu tư xây dựng).

Việc điều chỉnh tổng mức đầu tư xây dựng (nếu có) được quy định tại Điều 9 Nghị định số 10/2021/NĐ-CP.

Các quy định mới về phí thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ Tài chính.

Ảnh minh họa

Phụ lục X Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 3/3/2021 Danh mục công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng

Mã số	Loại công trình		Cấp công trình
I	CÔNG TRÌNH DÂN DỤNG
I .1	Nhà ở	Các tòa nhà chung cư, nhà ở tập thể khác	Cấp III trở lên
I .2	Công trình công cộng
I .2.1	Công trình giáo dục, đào tạo, nghiên cứu		Cấp III trở lên
I .2.2	Công trình y tế		C ấp III trở lên
I .2.3	Công trình thể thao	Sân vận động; nhà thi đ ấ u (các môn thể thao); bể bơi; sân thi đấu các m ô n thể thao có khán đài	Cấp III trở lên
I .2.4	Công trình văn hóa	Trung tâm hội nghị, nhà hát, nhà văn hóa, câu lạc bộ, rạp chiếu phim, rạp xiếc, vũ trường; các công trình di tích; b ả o tàng, thư viện, triển lãm, nhà trưng bày; tượng đài ngoài trời; công trình vui chơi giải trí; công trình văn hóa tập trung đông người và các công trình khác có chức năng tương đương	Cấp III trở lên
I .2.5	Công trình thương mại	Trung tâm thương mại, siêu thị	C ấp III trở lên
		Nhà hàng, cửa hàng ăn u ố ng, giải khát và các cơ sở tương tự	C ấp II trở lên
I .2.6	Công trình dịch vụ	Khách sạn, nhà khách, nhà ngh ỉ ; khu nghỉ dưỡng; biệt thự lưu trú; căn hộ lưu trú và các cơ sở tương tự; bưu điện, bưu cục, cơ sở cung cấp dịch vụ bưu chính, viễn thông khác	Cấp III trở lên
I .2.7	Công trình trụ sở, văn phòng làm việc	Các tòa nhà sử dụng làm trụ sở, văn phòng làm việc	Cấp III trở lên
I .2.8	Các công trình đa năng hoặc hỗn hợp	Các tòa nhà, kết cấu khác sử dụng đa năng hoặc hỗn hợp khác	Cấp III trở lên
I .2.9	Công trình phục vụ dân sinh khác	Các tòa nhà hoặc kết cấu khác được xây dựng phục vụ dân sinh	Cấp II trở lên
II	CÔNG TRÌNH CÔNG NGHIỆP
II .1	Công trình sản xuất vật liệu, sản phẩm xây dựng		Cấp III trở lên
II.2	Công trình luyện kim và cơ kh í chế tạo		Cấp III tr ở lên
II.3	Công trình khai thác mỏ và chế biến khoáng sản		Cấp III trở lên
II.4	Công trình dầu khí		Cấp III trở lên
II.5	Công trình năng lượng		Cấp III trở lên
II.6	Công trình hóa chất		Cấp III trở lên
II.7	Công trình công nghiệp nhẹ		Cấp III trở lên
III	CÔNG TRÌNH HẠ T Ầ NG KỸ THUẬT
III .1	Công trình cấp nước		Cấp II trở lên
III.2	Công trình thoát nước		Cấp II trở lên
III .3	Công trình xử lý chất thải rắn		Cấp II trở l ê n
III.4	Công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động	Nhà, trạm viễn thông, cột ăng ten, cột treo cáp	Cấp III trở lên
III.5	Nhà tang lễ; cơ sở hỏa táng		Cấp II trở lên
III.6	Nhà để xe (ngầm và n ổ i) C ố ng, bể, hào, hầm tuy nen kỹ thuật		Cấp II trở lên
IV	CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG
IV.1	Đường bộ	Đường ô tô cao tốc	Mọi cấp
		Đường ô tô, đường trong đô thị	Cấp III trở lên
		Bến phà	Cấp III trở lên
		Bến xe; cơ sở đăng kiểm phương tiện giao thông đường bộ; trạm thu phí; trạm dừng ngh ỉ	Cấp III trở lên
	Đường sắt	Đường sắt cao tốc, đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị (đường sắt trên cao, đường tầu điện ngầm/Metro); đường sắt quốc gia; đường sắt chuyên dụng và đường sắt địa phương	Mọi cấp
		Ga hành khách	Cấp III trở lên
	Cầu	Cầu đường bộ, cầu bộ hành, cầu đường sắt, cầu phao	Cấp III tr ở lên
	Hầm	Hầm đường ô tô, hầm đường sắt, hầm cho người đi bộ	Cấp III trở lên
		Hầm tàu điện ngầm (Metro)	Mọi cấp
IV.2	Công trình đường thủy nội địa	Cảng, bến thủy nội địa (cho hành khách)	Cấp II trở lên
		Đường thủy có bề rộng (B) và độ sâu (H) nước chạy tầu (bao gồm cả phao tiêu, công trình ch í nh trị)	Cấp II trở lên
IV .3	Công trình hàng hải	Bến/cảng biển, bến phà (cho hành khách)	Cấp III trở lên
		Các công trình hàng hải khác	Cấp II trở lên
IV.4	Công trình hàng không	Nhà ga hàng không; khu bay (bao gồm cả các công trình bảo đảm hoạt động bay)	Mọi cấp
IV.5	Tuyến cáp treo và nhà ga	Để vận chuyển người	Mọi cấp
		Để vận chuyển hàng hóa	Cấp II trở lên
V	CÔNG TRÌNH NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
V.1	Công trình thủy lợi	Công trình cấp nước	Cấp II trở lên
		Hồ chứa nước	Cấp III trở lên
		Đập ngăn nước và các công trình thủy lợi chịu áp khác	Cấp III trở lên
V.2	Công trình đê điều		Mọi cấp

 

Tầm quan trọng của việc thẩm định chặt chẽ đối với các công trình đặc thù

Khi chúng tôi nhìn vào danh mục các hạng mục được liệt kê trong Phụ lục X của Nghị định 15/2021/NĐ-CP, điều rõ ràng nhất là sự tập trung cao độ vào những công trình có mật độ người sử dụng lớn hoặc chứa đựng các yếu tố nguy hiểm tiềm tàng. Việc phân loại này không chỉ là thủ tục hành chính mà là nền tảng của chiến lược quản lý rủi ro quốc gia trong lĩnh vực xây dựng.

Đối với Công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn và lợi ích cộng đồng, sai sót trong giai đoạn thiết kế hay thi công sẽ dẫn đến những hậu quả dây chuyền. Ví dụ, một lỗi tính toán tải trọng tại tầng hầm của tòa nhà chung cư cấp III có thể gây sập lún nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm hộ dân sinh sống phía trên. Tương tự, một sai lệch trong kết cấu thép của nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng không chỉ gây thiệt hại tài sản mà còn đe dọa tính mạng công nhân vận hành.

Chính vì mức độ rủi ro cao như vậy, quy trình kiểm soát đối với nhóm dự án này khắt khe hơn hẳn so với các công trình dân dụng thông thường. Chúng tôi nhấn mạnh rằng, thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở không phải là bước “lấy lệ”, mà là chốt chặn cuối cùng trước khi khối lượng vật tư khổng lồ được đưa vào thi công thực tế. Mọi thay đổi về hình học, vật liệu hay phương pháp kết cấu đều cần được đánh giá lại dưới lăng kính của an toàn kỹ thuật.

Quy trình thẩm tra thiết kế chi tiết cho nhóm công trình này

Dựa trên kinh nghiệm thực tế tại Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam, quy trình thẩm tra đối với các công trình thuộc diện đặc biệt thường trải qua nhiều vòng lặp kỹ thuật để đảm bảo tính khả thi và an toàn tuyệt đối. Dưới đây là các bước cụ thể mà chủ đầu tư cần lưu ý:

1. Giai đoạn tiếp nhận hồ sơ: Đơn vị tư vấn thẩm tra sẽ rà soát tính đầy đủ của hồ sơ theo Mẫu số 05 Phụ lục I Nghị định 15/2021/NĐ-CP. Đối với công trình cấp III trở lên, hồ sơ cần bao gồm bản vẽ kiến trúc, kết cấu, điện nước, PCCC và cả báo cáo địa chất công trình chi tiết. Thiếu một trong các thành phần này, hồ sơ có thể bị từ chối xem xét.
2. Phân tích độc lập: Khác với thiết kế viên (người chịu trách nhiệm sáng tạo giải pháp), đơn vị thẩm tra phải đóng vai trò phản biện. Họ kiểm tra xem các giả định trong thiết kế có phù hợp với thực tế địa phương hay không. Ví dụ, tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nền đất yếu là vấn đề phổ biến, do đó móng cọc cần được tính toán dư tải lớn hơn so với quy chuẩn chung để tránh lún không đều.
3. So khớp với tiêu chuẩn kỹ thuật: Dù không bổ sung văn bản mới, nhưng việc áp dụng đúng các TCVN hiện hành là bắt buộc. Các hệ thống thang bộ, lối thoát hiểm trong nhà hát hoặc bệnh viện cần tuân thủ nghiêm ngặt các khoảng cách và chiều rộng tối thiểu để đảm bảo sơ tán nhanh chóng trong tình huống khẩn cấp.
4. Báo cáo kết luận: Kết quả thẩm tra không chỉ là “Đồng ý” hay “Không đồng ý”. Đơn vị thẩm tra cần chỉ ra rõ ràng các điểm chưa phù hợp, kèm theo đề xuất sửa đổi cụ thể. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để Chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ trước khi trình cơ quan chức năng phê duyệt.

Nếu bạn đang tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp cho quá trình này, dịch vụ thẩm tra thiết kế của chúng tôi luôn sẵn sàng đảm nhận vai trò bên thứ ba độc lập, giúp bạn giảm thiểu rủi ro pháp lý và kỹ thuật ngay từ giai đoạn đầu tiên.

Những rủi ro thường gặp khi thi công công trình ảnh hưởng lớn

Một khi hồ sơ đã được thông qua, thách thức thực sự lại nằm ở khâu hiện trường. Thực tế cho thấy, nhiều công trình cấp cao vẫn gặp sự cố không phải do thiết kế sai, mà do thi công không đúng thiết kế đã thẩm định. Dưới đây là những rủi ro điển hình chúng tôi thường gặp:

• Sử dụng vật liệu không đạt chuẩn: Thép, bê tông cốt thép là hai yếu tố quyết định tuổi thọ công trình. Tại các công trình y tế hay giáo dục, yêu cầu về cường độ chịu lực rất cao. Việc thay thế mác bê tông thấp hơn hoặc thép có hàm lượng carbon vượt ngưỡng cho phép sẽ làm giảm khả năng chịu tải trọng động (như động đất, gió bão).
• Sai lệch kích thước cốt thép: Trong quá trình đổ bê tông, nếu thợ lắp ghép cốt thép không đúng số lượng hoặc đường kính như bản vẽ gốc, khả năng chịu uốn của dầm và sàn sẽ bị suy giảm nghiêm trọng. Điều này đặc biệt nguy hiểm với các công trình thương mại như siêu thị nơi tải trọng sàn thường xuyên biến động.
• Kỹ thuật thi công móng không đồng bộ: Với các tòa nhà cao tầng, việc thi công cọc khoan nhồi hoặc cọc ép cần được giám sát chặt chẽ về độ sâu và độ thẳng đứng. Nếu móng lún không đều giữa các trụ, toàn bộ kết cấu thượng tầng sẽ bị nứt gãy, gây mất an toàn vĩnh viễn cho công trình.
• Bỏ qua các yếu tố môi trường: Công trình xây dựng tại vùng ven biển hoặc khu vực có mực nước ngầm cao cần chú trọng chống thấm và xử lý ăn mòn. Bỏ qua lớp chống thấm chuyên dụng hoặc sơn phủ bảo vệ thép sẽ rút ngắn tuổi thọ công trình xuống chỉ vài năm thay vì hàng chục năm như thiết kế ban đầu.

Để ngăn chặn các rủi ro này, chúng tôi khuyến khích chủ đầu tư nên kết hợp dịch vụ kiểm định công trình trong suốt quá trình thi công. Việc này giúp phát hiện sớm các sai sót và có phương án xử lý kịp thời trước khi chúng trở thành vết nứt lớn khó khắc phục.

Kinh nghiệm thực tế từ đội ngũ kỹ sư Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam

Trong suốt nhiều năm hoạt động, đội ngũ chuyên gia của chúng tôi đã tham gia thẩm định và kiểm định cho hàng trăm dự án thuộc diện công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn cộng đồng. Từ những kinh nghiệm đó, chúng tôi đúc kết ra một số bài học xương máu mà mọi chủ đầu tư nên cân nhắc:

Về tính độc lập của tổ chức thẩm tra: Theo quy định tại Khoản 4 Điều 35 Nghị định 15/2021/NĐ-CP, tổ chức tư vấn thẩm tra phải độc lập về pháp lý và tài chính với chủ đầu tư cũng như nhà thầu thiết kế. Đây là nguyên tắc vàng. Nhiều chủ đầu tư muốn thuê chính đơn vị thiết kế tự thẩm tra lại để tiết kiệm chi phí, tuy nhiên điều này vi phạm quy định và làm mất đi tính khách quan. Một bản thiết kế tốt không thể tự mình chứng minh nó là an toàn; nó cần sự kiểm chứng từ một bên thứ ba uy tín.

Về chi phí thẩm tra: Chi phí này được tính vào dự toán xây dựng công trình. Tuy nhiên, nhiều đơn vị thường cắt giảm khoản ngân sách này vì cho rằng nó không tạo ra giá trị hữu hình ngay lập tức. Thực tế ngược lại, chi phí thẩm tra nhỏ bé so với tổng mức đầu tư, nhưng nó giúp tiết kiệm hàng tỷ đồng chi phí sửa chữa, bồi thường thiệt hại nếu xảy ra sự cố. Đừng coi nhẹ khoản chi phí tư vấn này.

Về phối hợp đa ngành: Các công trình như sân vận động hay trung tâm hội nghị đòi hỏi sự phối hợp phức tạp giữa kết cấu, cơ điện và kiến trúc. Một lỗ khoan trên dầm bê tông để đi ống điện có thể làm giảm khả năng chịu lực đáng kể. Do đó, quy trình thẩm tra cần có sự tham gia của tất cả các bộ phận liên quan để đảm bảo không có xung đột về không gian và tải trọng.

Về công tác lưu trữ hồ sơ: Sau khi hoàn thành, hồ sơ hoàn công và báo cáo kết quả thẩm tra cần được lưu giữ cẩn thận. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhất khi có tranh chấp hoặc khi cần nâng cấp, cải tạo sau này. Đặc biệt, các dấu mộc và chữ ký trên bản vẽ phải đảm bảo tính xác thực theo Mẫu số 08 Phụ lục I Nghị định.

Bảng so sánh quy trình kiểm soát chất lượng giữa công trình thường và công trình đặc biệt

Để bạn dễ dàng hình dung mức độ khắt khe khác nhau, chúng tôi xin đưa ra bảng so sánh dưới đây dựa trên quy định hiện hành và thực tiễn triển khai:

Như bạn có thể thấy, khoảng cách về quy trình kiểm soát là rất lớn. Việc hiểu rõ sự khác biệt này giúp chủ đầu tư chuẩn bị nguồn lực và ngân sách phù hợp ngay từ đầu dự án.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Dưới đây là 5 câu hỏi phổ biến nhất mà chúng tôi nhận được từ khách hàng liên quan đến quy trình này:

1. Hỏi: Tôi có thể bỏ qua bước thẩm tra thiết kế nếu công trình đã có thiết kế cơ sở tốt?
   Trả lời: Không thể. Nghị định 15/2021/NĐ-CP quy định rõ ràng việc thẩm tra là bắt buộc đối với công trình thuộc danh mục ảnh hưởng lớn đến an toàn cộng đồng. Thiết kế cơ sở tốt chưa đủ cơ sở để đảm bảo tính khả thi khi triển khai chi tiết.
2. Hỏi: Chi phí thẩm tra thiết kế do ai thanh toán?
   Trả lời: Theo Điều 12 Nghị định số 10/2021/NĐ-CP, chi phí thẩm tra thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở thuộc dự toán xây dựng công trình, do chủ đầu tư chi trả từ vốn đầu tư xây dựng.
3. Hỏi: Thời gian thẩm tra mất bao lâu?
   Trả lời: Thời gian phụ thuộc vào quy mô và độ phức tạp của công trình. Tuy nhiên, đơn vị thẩm tra thường cam kết khung thời gian cụ thể trong hợp đồng tư vấn để đảm bảo tiến độ chung của dự án. Chúng tôi thường làm việc trong vòng 15-30 ngày tùy hạng mục.
4. Hỏi: Nếu kết quả thẩm tra không đạt, tôi phải làm gì?
   Trả lời: Bạn cần yêu cầu đơn vị tư vấn thiết kế chỉnh sửa theo các góp ý trong báo cáo thẩm tra. Sau khi hoàn thiện, hồ sơ sẽ được gửi lại để xem xét lần nữa. Quá trình này có thể lặp lại cho đến khi đạt yêu cầu.
5. Hỏi: Liệu kiểm định nhà xưởng có cần tuân thủ quy định này không?
   Trả lời: Có. Nếu nhà xưởng của bạn thuộc loại công trình sản xuất vật liệu xây dựng, luyện kim hoặc cơ khí chế tạo và có cấp công trình từ III trở lên, thì nó nằm trong danh mục bắt buộc phải thẩm tra và kiểm định nghiêm ngặt.

Lời khuyên từ chuyên gia Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam

Việc đầu tư vào công trình an toàn không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đạo đức đối với xã hội. Một công trình đẹp nhưng thiếu an toàn là một gánh nặng cho cộng đồng. Do đó, chúng tôi luôn khuyến khích các chủ đầu tư hãy lựa chọn đơn vị tư vấn uy tín, có năng lực thực tế thay vì chỉ chạy theo giá rẻ.

Đối với các công trình như chung cư, bệnh viện hay trường học, chúng tôi còn đề xuất thêm giải pháp đánh giá an toàn công trình định kỳ sau khi đưa vào sử dụng. Điều này giúp phát hiện các hư hỏng theo thời gian và có kế hoạch tu bổ kịp thời, đảm bảo tuổi thọ công trình kéo dài bền vững.

Hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện nhằm hướng tới sự minh bạch và an toàn tuyệt đối trong xây dựng. Việc tuân thủ đúng quy định về thẩm định đối với Công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn và lợi ích cộng đồng chính là chìa khóa để dự án của bạn thành công về mặt kinh tế và xã hội.

Nếu bạn cần tư vấn chi tiết về quy trình, báo giá thẩm tra hoặc kiểm định hiện trường, đừng ngần ngại liên hệ ngay với chúng tôi. Đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm của Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn.

Liên hệ hotline tư vấn miễn phí: 0868.393.098