Dự án phải có giấy phép môi trường

Bộ Tài nguyên và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Luật Bảo vệ môi trường 2020 không yêu cầu việc thực hiện đánh giá tác động môi trường đối với các dự án đã được triển khai thực hiện theo quy định tại Luật Bảo vệ môi trường 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Đánh giá tác động môi trường được thực hiện đồng thời với quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc tài liệu tương đương theo quy định tại Khoản 1 Điều 31 Luật Bảo vệ môi trường 2020 và quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường là một trong các căn cứ để cơ quan có thẩm quyền kết luận thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đối với dự án đầu tư xây dựng theo quy định tại Điểm d Khoản 1 Điều 36 Luật Bảo vệ môi trường 2020.

Các trường hợp chuyển tiếp :

– Trường hợp dự án không thuộc đối tượng phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, không thuộc đối tượng phải đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường hoặc đã được phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, được xác nhận đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2014, đã được phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi trước thời điểm Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực và đã tiến hành thi công thì không phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường.

– Trong trường hợp dự án thuộc đối tượng phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, thuộc đối tượng phải lập kế hoạch bảo vệ môi trường mà chưa có quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, xác nhận đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành thì bị xử phạt và thực hiện các biện pháp khắc phục theo quy định tại Điều 168 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/1/2022 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

Điều 39 Luật Bảo vệ môi trường quy định đối tượng phải có giấy phép môi trường bao gồm:

“1. Dự án đầu tư nhóm I, nhóm II và nhóm III có phát sinh nước thải, bụi, khí thải xả ra môi trường phải được xử lý hoặc phát sinh chất thải nguy hại phải được quản lý theo quy định về quản lý chất thải khi đi vào vận hành chính thức.

2. Dự án đầu tư, cơ sở, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp hoạt động trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành có tiêu chí về môi trường như đối tượng quy định tại Khoản 1 Điều này.

3. Đối tượng quy định tại Khoản 1 Điều này thuộc trường hợp dự án đầu tư công khẩn cấp theo quy định của pháp luật về đầu tư công được miễn giấy phép môi trường”.

Khoản 1 Điều 3 Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 7/7/2022 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường quy định:

“1. Xả nước thải vào môi trường là việc cá nhân, tổ chức xả các loại nước thải vào môi trường đất, nước dưới đất, nước mặt, nước biển bên trong và ngoài cơ sở, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung”.

Theo thông tin cung cấp, cơ sở xử lý nước thải đạt TCVN 6772:2000 (Mức III); TCVN 6773-2001 và xả nước thải ra hồ chứa nước của cơ sở; hồ chứa nước còn được bơm nước giếng khoan vào để cấp nước tưới cỏ; không có khí thải phải xử lý; chất thải nguy hại dưới ngưỡng quy định. Theo quy định pháp luật hiện hành, TCVN 6772:2000. chất lượng nước – nước thải sinh hoạt – giới hạn ô nhiễm cho phép đã được thay thế bằng QCVN14:2008/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh hoạt; TCVN 6773:2000. chất lượng nước – chất lượng nước dùng cho thuỷ lợi đã được thay thế bằng QCVN 08-MT:2015/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt (cột B1 – Dùng cho mục đích tưới tiêu, thủy lợi).

Như vậy, trường hợp hồ chứa nước của cơ sở có lót đáy và không thấm nước thải ra môi trường đất thì không coi là xả ra môi trường và cơ sở sẽ không thuộc trường hợp phải có giấy phép môi trường đối với nước thải.

Trường hợp hồ chứa nước của cơ sở không có lót đáy và có thể thấm nước thải ra môi trường đất thì được coi là xả ra môi trường và cơ sở sẽ thuộc trường hợp phải có giấy phép môi trường.

Chính phủ

Phân tích chi tiết và kinh nghiệm thực tế về giấy phép môi trường cho dự án xây dựng

Việc xác định dự án phải có giấy phép môi trường không chỉ dừng lại ở các quy định pháp luật, mà còn đòi hỏi sự am hiểu sâu về điều kiện thực tế của từng công trình, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng. Dưới đây là những phân tích chuyên sâu từ góc nhìn của đơn vị có nhiều năm kinh nghiệm trong kiểm định công trình và tư vấn môi trường, giúp bạn tránh những sai sót phổ biến và tối ưu hóa quy trình tuân thủ.

1. Phân biệt các nhóm dự án đầu tư theo quy định môi trường

Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định dự án nhóm I, II, III có phát sinh nước thải, bụi, khí thải phải xử lý hoặc chất thải nguy hại thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường. Tuy nhiên, trong thực tế triển khai dự án xây dựng, việc phân loại này thường gây nhầm lẫn. Chúng tôi nhận thấy nhiều chủ đầu tư chỉ tập trung vào quy mô xây dựng mà quên đánh giá đúng tiêu chí môi trường, dẫn đến trường hợp dự án thuộc nhóm II nhưng lại phát sinh lượng nước thải lớn hơn mức quy định, hoặc ngược lại.

Kinh nghiệm thực tế cho thấy, để xác định chính xác dự án có thuộc diện phải có giấy phép môi trường hay không, bạn cần thực hiện đồng thời hai bước: đối chiếu với danh mục phân loại dự án đầu tư theo pháp luật về đầu tư công, đầu tư tư nhân, và kiểm kê chi tiết các nguồn phát sinh chất thải (nước thải, khí thải, chất thải rắn sinh hoạt, chất thải nguy hại). Nếu dự án của bạn nằm trong khu vực nhạy cảm môi trường (gần sông, hồ, khu dân cư đông đúc), ngay cả khi quy mô nhỏ, cơ quan chức năng vẫn có thể yêu cầu lập báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc cấp giấy phép môi trường.

2. Quy trình xin giấy phép môi trường – kinh nghiệm thực tế

Quy trình xin giấy phép môi trường cho dự án xây dựng thường gồm các bước: chuẩn bị hồ sơ (báo cáo đề xuất cấp giấy phép môi trường, bản vẽ thiết kế hệ thống xử lý chất thải, chứng chỉ năng lực của đơn vị tư vấn…), nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền (Sở Tài nguyên và Môi trường hoặc UBND cấp huyện), thẩm định, lấy ý kiến chuyên gia, và cuối cùng là phê duyệt. Tuy nhiên, thời gian thực tế có thể kéo dài hơn so với quy định nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc có sai sót về kỹ thuật.

Một lưu ý quan trọng từ kinh nghiệm của chúng tôi: Khi thực hiện kiểm định xây dựng cho các công trình đã hoàn thành, chúng tôi thường phát hiện hệ thống xử lý nước thải, khí thải được thiết kế không phù hợp với lưu lượng và tính chất thực tế. Điều này dẫn đến hồ sơ xin giấy phép môi trường bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung nhiều lần. Do đó, ngay từ giai đoạn thiết kế, bạn nên mời đơn vị tư vấn có năng lực về cả xây dựng và môi trường phối hợp chặt chẽ, đảm bảo số liệu đầu vào chính xác.

3. Lưu ý quan trọng khi xử lý nước thải và khí thải

Như bài viết đã đề cập, trường hợp hồ chứa nước thải có lót đáy sẽ không coi là xả ra môi trường, do đó không thuộc đối tượng phải cấp giấy phép môi trường. Tuy nhiên, trong thực tế, việc lót đáy hồ chứa không đơn giản như xây bể bê tông. Các yếu tố như độ dày, vật liệu chống thấm, độ kín khít của mối nối, khả năng chịu áp lực thủy tĩnh cần được tính toán kỹ lưỡng. Nếu không, nước thải có thể thấm qua các khe nứt nhỏ, gây ô nhiễm đất và nước ngầm, và khi đó cơ quan chức năng sẽ xác định là hành vi xả thải trái phép.

Đối với khí thải, mặc dù bài viết nêu ví dụ cơ sở không có khí thải phải xử lý, nhưng với các dự án xây dựng quy mô lớn như nhà máy, khu công nghiệp, khí thải từ lò hơi, máy phát điện, quá trình sơn, hàn… thường phát sinh bụi và khí độc hại. Việc lắp đặt hệ thống xử lý khí thải (cyclone, túi lọc, tháp hấp thụ) cần tuân thủ QCVN về khí thải công nghiệp. Nếu bạn không chắc chắn, hãy tham khảo dịch vụ kiểm định nhà xưởng để đánh giá tổng thể các yếu tố môi trường trước khi vận hành.

4. So sánh giữa đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và giấy phép môi trường

Nhiều chủ đầu tư nhầm lẫn giữa ĐTM và giấy phép môi trường, cho rằng đã có ĐTM thì không cần giấy phép môi trường. Thực tế, hai loại giấy tờ này có vai trò khác nhau:

• ĐTM (Báo cáo đánh giá tác động môi trường): Là quy trình thực hiện trong giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, nhằm dự báo, đánh giá các tác động môi trường tiềm ẩn và đề xuất biện pháp giảm thiểu. ĐTM được phê duyệt trước khi dự án được phép xây dựng.
• Giấy phép môi trường: Là văn bản cấp sau khi dự án hoàn thành và trước khi đi vào vận hành chính thức, xác nhận hệ thống xử lý chất thải đáp ứng yêu cầu. Giấy phép môi trường có hiệu lực trong suốt quá trình hoạt động.

Như vậy, đối với dự án xây dựng, ĐTM là bước đi trước, giấy phép môi trường là bước đi sau. Cả hai đều bắt buộc nếu dự án thuộc đối tượng quy định. Trong thực tế, chúng tôi từng gặp trường hợp chủ đầu tư đã được phê duyệt ĐTM, nhưng khi xây dựng xong, hệ thống xử lý nước thải lại không đúng như thiết kế ban đầu, dẫn đến bị từ chối cấp giấy phép môi trường và phải sửa chữa tốn kém.

5. Các trường hợp thực tế thường gặp và cách xử lý

Dưới đây là những tình huống điển hình mà chúng tôi gặp trong quá trình tư vấn và kiểm định, cùng với giải pháp đề xuất:

6. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Hỏi: Dự án xây dựng chung cư cũ có phải xin giấy phép môi trường không?
Đáp: Nếu chung cư cũ chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung và vẫn đang hoạt động, thì phải xin giấy phép môi trường. Nếu đã có hệ thống và đáp ứng QCVN, chỉ cần duy trì và báo cáo định kỳ. Kiểm định chung cư thường xuyên giúp phát hiện sớm các vấn đề môi trường.

Hỏi: Thời hạn của giấy phép môi trường là bao lâu?
Đáp: Theo quy định, giấy phép môi trường có thời hạn tối đa 10 năm đối với dự án nhóm I, 7 năm đối với nhóm II, và 5 năm đối với nhóm III. Sau khi hết hạn, bạn phải làm thủ tục gia hạn.

Hỏi: Nếu dự án đã có ĐTM từ năm 2018, có cần xin giấy phép môi trường theo Luật 2020 không?
Đáp: Như bài viết đã nêu, nếu dự án đã được phê duyệt ĐTM, đã thi công trước 1/1/2022 (ngày Luật 2020 có hiệu lực), thì không phải làm lại ĐTM. Tuy nhiên, khi đi vào vận hành, vẫn phải xin giấy phép môi trường nếu thuộc đối tượng quy định tại Điều 39.

Hỏi: Chi phí xin giấy phép môi trường là bao nhiêu?
Đáp: Chi phí phụ thuộc vào quy mô dự án, loại hình chất thải, và đơn vị tư vấn. Thông thường, từ vài chục triệu đến vài trăm triệu đồng. Bạn nên yêu cầu báo giá chi tiết từ các đơn vị có uy tín.

Hỏi: Làm thế nào để biết dự án của tôi có thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường không?
Đáp: Cách tốt nhất là liên hệ Sở Tài nguyên và Môi trường địa phương hoặc thuê đơn vị tư vấn chuyên nghiệp như Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam để được hỗ trợ đánh giá miễn phí ban đầu. Chúng tôi sẽ giúp bạn kiểm tra các tiêu chí và đưa ra lộ trình phù hợp.

Hỏi: Nếu vi phạm quy định về giấy phép môi trường, mức xử phạt thế nào?
Đáp: Mức phạt có thể từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng, tùy mức độ vi phạm, theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP. Ngoài ra, còn có thể bị đình chỉ hoạt động, buộc khắc phục hậu quả. Do đó, việc tuân thủ là vô cùng quan trọng.

Kết luận và lời khuyên từ chuyên gia

Việc xác định dự án phải có giấy phép môi trường là một bước quan trọng trong quy trình đầu tư xây dựng, không chỉ giúp bạn tránh rủi ro pháp lý mà còn thể hiện trách nhiệm với cộng đồng và môi trường. Qua những phân tích trên, chúng tôi hy vọng bạn đã có cái nhìn toàn diện hơn về các quy định, kinh nghiệm thực tế và cách xử lý các tình huống phát sinh.

Nếu bạn cần hỗ trợ chi tiết về đánh giá môi trường, kiểm định hệ thống xử lý chất thải, hoặc tư vấn hồ sơ xin giấy phép môi trường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi. Kiểm Định Xây Dựng Miền Nam là đơn vị uy tín trong lĩnh vực đánh giá an toàn công trình, giám định tư pháp xây dựng, và thẩm tra thiết kế. Với phòng thí nghiệm LAS 594 đạt chuẩn, chúng tôi cam kết mang đến cho bạn dịch vụ chuyên nghiệp, nhanh chóng và chính xác nhất.

Hãy gọi ngay hotline 0868.393.098 để được tư vấn miễn phí. Đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm của chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp mọi thắc mắc của bạn về giấy phép môi trường và các vấn đề liên quan đến kiểm định xây dựng.